ــ شے سید ــ

 3/11/2016

مرچیگیں زمانگ ءُ آئی ءِ چپ ءُ چاگرد، بنیادمانی نہ کُٹّوکیں روانک،  چنچو بدل بوتگ، چنچو دگہ بدل بیت ـ ھمے بنیادمانی کِردانی اکاسی اِنت،  لبزانک ــ

لبزانک وتئ زمانگ ءَ کلم بند کنت ـ وتی اھد ءَ نبشتہ کنت ـ ءُ بائد اِنت کہ بکنت ـ شائر ھمے چاگرد ءَ نشتگ ـ آئی ءِ چم دید آئی ءِ چاگرد ءِ کردانی اکسانی بیت ـ ءُ دل دید، مارشتانی بیان کنَگ ـ شائر اوں دگہ ھچ کت نکنت ـ اے تہار جَتیں زمانگ ءِ زُوراوَریانی ھلاس کنگ ءَ بے کچّہ ءَ بے دروریں مردم اتکگ ـ داں روچ مرچیگ ءَ ھمے ھیالانی جَنگ، جسم ءُ جانی جَنگ، پگری جَنگ، ازگاری ءِ جَنگ ــ برجاہ اِنت ـ شائر ھمے ناروائیاں گِندگ ءَ رَند ماریت ـ ھمے درداں بیان کنت ـ اے جاورانی شَر ءُ گیگ کَنگ ءَ دگہ شعبہ ءِ مردم ھم ھوار ـ بلے زمہ واری ھمک بنیادم ئیگ اِنت کہ وتئ چاگرد ءِ گِھتری ءِ بابت ءَ پگر کَنگ ءِ پجّی ءَ جُھد اوں بکنت ـ شائر ھمک زمانگ ءَ موجود بوتگ ـ وتی چاگردے نبشتہ کنان کتگ ءُ رَندترا تاریخ دان اتکگ ءُ تاریخے جوڑ کتگ ـ

من ءَ ارسطو ءِ زمانگے گیر اتک ـ

فلِپ دومی کہ سکندر ء اعظم ءِ پِت اِنت ـ ارسطو ءَ لوٹائیـن اِیت دانکہ وتی بچّ سکندر ءَ ھاسیں  دَرس ءُ تعلیم بہ دنت ـ سکندر چونکہ جَنگی پگر ءِ مردمے آت،  ارسطو ءَ گڑا آئی ءَ عومر ءِ شئر ءِ رزمیہ ءُ جَنگی داستان وانینتگ اَنت ـ ٹروئے مزنیں جَنگی داستان ءُ اکیلیز ءِ کتار بندی ءُ زھم جَنی وتی مٹ وت اِنت ـ  تھیسیوس ءِ کتار بندی ءِ درور کجا جَنگی داستانے ءَ دربئیت ـ ھرکُلیز ءِ جَنگ گوں وتی پِت ءَ ــ ھمے داستان ارسطو ءَ سکندر ءَ وانینت اَنت ـ سکندر 33 سال ءِ عُمر ءَ نیم دنیا ءَ وتی دزگیر ءَ کنت ـ اے شئر ءِ جوانی ءِ کمال اِنت ـ

اے ھمے شئرانی برورد اِنت ـ ھمنچو شئر ءَ ارزشت اَست  ـ

چوناھا   شئر نبشتہ کنوکانی بے کچّہ ایں لڑے مارا دست کپیت ـ پُر ارزشتیں شئر ـ چاگردانی مٹ ءُ بدلی ءِ تہءَ اگاں کسے بگوشیت کہ شئر ءِ دست مان نہ اِنت گڑا مزنیں نا انساپی یـے بیت ـ مستریں درور من ساری ءَ دات ـ سکندر ءَ ھمے شئرانی داستان اُشکُت اَنت ءُ دنیا ءِ نکشہ یے مٹّـینت ـ فارسانی تاریخ فردوسی ءِِ شاہ نامہ اِنت ـ ھمے پئیم ءَ ھرزبان ءَ شئراں چہ ھمے زند ءِ اکس کشّگ بوتگ اَنت ـ بلوچی لبزانک اگاں کہ دنیا ءِ مستریں  زبان نہ اِنت  ـ ءُ مزنیں زبان کس اوں نہ اِنت ـ ھمک زبان وتی وتی جاہ ءَ مزن اَنت ـ گڑا اے ھکّ بلوچی ءَ اوں دَیگ بہ بیت کہ دنیا ءِ مزنیں زباناں چہ یکّے ـ اگاں کہ دیمروئی یے نہ کُتگ ـ

بلوچی زبان ءَ ھم مارا وتی داستان ءُ واقعہ ءُ ویل ءُ جاور ءُ زندھال گِندگ ءَ کاینت ـ بامرد اَنت ـ بلوچی شائراں وتئ شئرانی براہ کتگ اَنت ـ اے مئے بلوچی چاگرد اِنت کہ اول شائراں وتی قلم ءِ گوما نکش بند کتگ ءُ محفوظ اَنت ـ اے ھمے شائر ءِ کمال ءِ جوانی اِنت ـ

مرچی زندگی ءِ تیز گامیں رِپک پھک مٹ اِتگ اَنت ـ ھمک کس تیز روگ لوٹیت ـ وھد پورا کم اِنت ـ ءُ ھرکس دنیا ءَ وڑے نا وڑے ءَ مان گیش اِتگ ـ شائر ھم ھمے کاروان ءِ ھمراہ اِنت ـ

شائر ءِ  مرچیگیں پگر، گوں سرجمیں گْوستانک ءَ بندوک اِنت ـ مرچی شائر چی بکنت؟  ـ راستی ءَ کجام وڑا بیان بکنت کہ محفوظ بہ بیت ـ سک باز گْران اِنت ـ ھمے گْرانی ءِ سبب آں چہ یک لیکہ ئےِ " surrialism " سُوریالزم اِنت ـ بزاں سوریالزم وجود ءَ اتک ـ سوریالزم ءِ کمو بابت ءَ ما اِد ءَ چیزے بہ گیشّیناں کہ چہ پئیم وجود ءَ اتک ـ ایشی ءَ چہ ساری کہ ما سوریالزم ءَ کمو بیان بکنیں، سک الم اِنت کہ " ڈاڈا ازم " dadaism ءِ بابت ءَ چیزے پدر بکناں ـ

اولی جَنگ جھانی ءَ اے یک تحریکے ءِ شکل ءَ دیم ءَ اتک ـ ڈاڈا ازم ءَ گیشتر آرٹ ءُ نکاشی ءِ سرا گیشتر کار کت ءُ یورپ ملکانی ھمے نا روائیں جنگانی اکس کشّ اِت اَنت ـ اولی جنگ جھانی ءِ درمیان ءَ داں اے تحریک دیم ءَ نہ شُت ءُ پدا دومی جنگ جھانی ءَ اے ازم ءَ سک باز دیمروئی کُت ـ گْوشگ بیت کہ اے لیکہ ءِ بُنیاد کار " andre breton " اِنت ـ گوں وتئ چیزے ھمراھاں اے آرٹ یک تحریک ءُ جُنزے ءِ شکل ءَ دیم آورت ـ اے جُنز ءِ اسل مکسد ایش اَنت کہ ھمے جنگاں ایر بہ جَن اَنت ـ اگاں ھمے بامرداں کہ ڈاڈا ازم ءِ جُنز ءَ را سرزاھر ءَ ایر بہ جَتیں تہ الم گِرگ ءُ کُشگ بوتگ اِت اَنت ـ بزاں ھچ داب ءَ محفوظ نہ اِت اَنت ـ ڈاڈا ازم پُرشت یا دیمروئی کُت ئِے ءُ سوریالزم ءِ شکل ءَ نا تھنا اخطیار کُت، بلکیں سک دیمروئی کت ئےِ ـ  دیمترا " سلور ڈو ڈالی " نامیں مردمے ءَ ھمے لیکہ ءُ ازم سک باز دیمروئی دات ءُ ایشی ءِ اثر ماں لبزانک، سینیما آں اوں کپت ـ

سوریالزم ءِ بزانت چوش دَیگ بوتگ کہ " راستی ءَ چہ چیر یک دگہ راستی یے " ـ بزاں راستی کہ چم دید ءِ دیم ءَ پدّر اِنت، ھمے کمو پوشیدہ ءُ پھنیام کُت ـ دانکہ مردم ھمے آرٹ، فن یا فلم آں دلگوشی ءِ گوما بہ چار اِیت ءُ اسل راستی ءَ بزانت ـ

اے ھبر ءَ ھمک کس اوں زانت کہ دنیا راستی ءَ ھچ داب ءَ نہ سگّ اِیت ـ ھمے راستی ءَ سقراط ءَ زھر نوش کَنگ پرمات ـ ھمے راستی ءَ منصور حلاج ماں پاھو ءَ سر کنائینت ءُ دگہ بازینے ـ گڑا ھمے 1920 ءِ نزّیک گورا کہ ھمے دوئیں جَنگ دیم ءَ اتک اَنت، ھمے مردماں راستی ءَ کمو پھنیام کنان ءَ راستی پدّر کُت ـ

راستی ءِ پدر کَنگ ءِ ازم ءَ " ریالزم " گْوش اَنت ـ

ھمے دابیں تحریک ءُ جُنز دیم ءَ آیان بوت اَنت ءُ شائراں ھم وتارا بے بھر نہ کُت گوں ـ اے لیکہ منّگ بوت ءُ فرانس ءَ 2002 ءَ پدا ایشی ءِ بُنیاد ایر کَنگ بوت ءُ " new dada " ءِ نام دات ـ

اے کمّوکیں بُرز ءِ ھبر من ءَ الّم گیشّینگی اِت اَنت ـ ھلانکہ انگت بازیں چیزے است بلے نبشتانک ءِ دْراجی ءَ چہ پھریزگ ءِ جُھد ءَ آں ـ

بلوچی لبزانک ءَ ھم وتا بے بھر نہ کُتگ ـ ءُ ما گِندگ ءَ ئیں کہ نوکیں زمانگ ءِ بلوچی شائراں ھم سک باز ایشی ءِ سرا کار کُتگ ءُ انگت کنگ ءَ اَنت ـ

اِد ءَ یک ھبرے من اے گوشگ لوٹاں کہ مئے کلاسیک شائراں ھم سوریالزم یے شئر نبشتہ کُتگ ـ اگاں چِہ آ  وھداں سوریالزم وتئ وجود ءَ نہ یتکگ اَت، بلے ماں پگراں موجود بوتگ ـ

" اِے مُرگ کہ شپاں نیم بال اَنت ـ

بالاچ ءِ کمان ءِ تیر اَنت ـ "

ھیال بکن کہ اے مُرگ کمانی تیر اَنت ـ انچیں آرٹے اَڑ کَنگ بہ بیت گڑا سوریالزمی آرٹے ءِ نام ءَ گوں الّم بندوک بیت ـ

ملا قاسم گوشیت ـ

" من گنوکاں کہ گوں دل ءَ جیڑاں

دل گنوکے کہ گوں من ءَ جیڑیت ـ "

اے شئر ھم سوریالزم ءَ گوں نزّیکی کنت ـ بنیادم وتئ زھن ءَ گوں پگر کنت ـ ملا قاسم ءَ دل اوں پگر کَنگ پرماتگ ـ ملا قاسم ءِ جِند برے گوں دل ءَ ھُور بیت ءُ جیڑیت ءُ برے دل ءِ جِند گوں قاسم ءَ ھُور بیت ءُ ھردوئیں ھَواری ءَ جیڑ اَنت ـ

اے دابیں شئر مارا کلاسیک ءَ سک باز گِندگ ءَ کئیت کہ ما آیا سرجم ءَ سوریالزم ءِ دروشم ءُ آرٹ گْوشت کنیں ـ

ما پدا کائیں وتی باوست ءِ نیمگ ءَ کہ اے شئر ءِ چیزے جوانی اَنت کہ ھمک اھد ءَ وڑ وڑیں لیکہ، جُنز ءُ تحریک ودی اِش کنائینتگ ـ

چوناھا شئر ءِ جوانی سک باز اَنت ـ یک زمانگے ءَ صوفی لیکہ ءِ تھر اوں شئرانی تہءَ کارمرز کنگ بوتگ اَنت ـ تصوف ءُ الہام ءِ دابیں لیکہ آرگ بوتگ اَنت ـ

کمو رَند تِـرا دگہ چیز ءُ لیکہ ھَوار کَنگ بوت ـ پہ درور ـ جمالیات، علامت نگاری، راستی بیان کنَگ، شدّت ء احساس، درد ءُ گم، ھیال ریچ، نازُک ھیالی، شعور ءُ لاشعور، فلسفہ، تلمیح ءُ تاریخ، جنگی داستان ءُ عشقیہ داستان ءُ دگہ چیزے ـ یک زمانگے ھمے چیز شئر ءِ جوانی گْوشگ بوتگ اَنت ـ بیسمی کردن ءَ دگہ نوکتریں چیز ھم ھَوار گیجگ بوت ـ سوریالزم ءُ ڈاڈا ازم،  جدیدیت، ما بعد جدیدیت، ساختیات ءُ پس ءِ ساختیات ءُ انچییں نوکیں لیکہ آرگ بوتگ اَنت ءُ دیم ءَ انگت اُمیت اِنت کہ بنت ـ

اے ھمے شئر ءِ مزنیں کمال اِنت کہ اِنچو لیکہ ءُ تھیوری ءُ جُنز گوں کامیابیں دروشم ءَ دیم ءَ آورتگ اَنت ـ

مئے بلوچی لبزانک ءَ انچو گْوش اَنت کہ شائری ءَ دیمروئی کُتگ ـ ردانک ءَ نَہ کُتگ ـ ما دُور ءُ دراج مہ روئیں ـ 1950 ءَ بگر داں انوگاں شئر ءُ ردانک یک داب ءَ چاپ بوھگ ءَ اَنت ـ ماں میڑیا ءُ الیکڑرونیک میڑیا، دیوان ءُ مراگشاں، شئر ءُ ردانک ھردوئیناں وتا کارمرز کتگ ـ ردانک کار نزور بوت اَنت ءُ شائراں گامے گْوازینت اَنت ـ مرچی سوشل میڑیا ءِ زمانگ ءَ مھلوک گیشتر گوں لبزانک ءَ گٹّ ءُ گَسی ءُ مشکول اِنت ـ آسرال انگت ایش اِنت کہ شئر ءَ گیشتر دیمروئی کُتگ ـ اے مئے شائرانی گیشیں مھنت ءُ جُھد ءِ برورد بوتگ کہ اے جاہ ءَ وتارا سر ئِے کُتگ ـ ردانک کاراں زاناں اِنچو جُھد نکتگ ـ ءُ جُھد نہ کنگ ءِ پجّی ءَ نوں شائرانی سرا بازیں بُھتام تْراش اَنت کہ شائر زوت نامدار بیت، شائری اِنچُکیں مزنیں علمی کارے نہ یے، چیزے مردم ءَ اے ھم گْوشتگ کہ شائری مئے میراس اِنت مارا چہ قدیم ءُ زمانگاں  گون اِنت ـ اے ھبر ءَ ما اِے داب ءَ رَد کنیں کہ مارا کسہ ءُ داستان ءُ اساطیر ھم چہ زمانگ ءَ گون بوتگ اَنت ـ اِے وَ مارا ھم ھُوش اِنت کہ مئے بلـُّک ءَ مارا مزنیں مزنیں کسہ اُشکنائینتگ اَنت ـ زانگ بیت کہ اے رواج مارا چہ زماناگاں گون بوتگ ءُ گون اِنت ـ اے ھبر پھک رَد اِنت کہ تھنا شائری مئے میراس بوتگ ـ کسہ ءُ اساطیر ھم مئے میراس ءَ گون اَنت ـ

پدا ھم شائری ءَ چہ وتی گیشیں مھنت ءُ جُھد ءَ دیمروئی کتگ ـ ردانکاراں ھاسیں جُھد نہ کتگ ءُ نوں بھتام بند اَنت ءُ بازے دلمانگ اِنت کہ شائراں چہ شئر گوشگ ءَ مکن بکن اَنت ءُ ردانک ءِ نیمگ ءَ کَول چی ئیگ ءَ دعوت دینت ـ آزاد جمالدینی ءَ وتی زمانگ ءَ محمد حسین عنقا ءَ ھم اے گْوشتگ اَت کہ تو شائری کُت نکن ئے، ردانک نبشتہ بکن پتو بھتر اِنت  ـ اے پگر انّوگاں ھم مئے گْورا اَست ءُ شائراں گْوشگ بیت کہ بیا اِت ردانک ءِ نیمگ ءَ ـ

شائر وتی کار ءَ بکنت ءُ ردانکار وتی ـ مارا ھردوئیانی سک سک پکار اِنت ـ بلے ھرکس وتی کار ءَ جُھد بکنت ءُ دیمروئی بہ دنت ـ نوں کجام تھر کہ نزور بیت، دومیگ ءَ بھتام جَنگ ءِ اوزّ ءَ جُھد بکنت، مھنت بکنت ءُ وتی تھر ءَ دیم ءَ بہ بارت ـــ

ھبر کمو پدا دُور شُت ـ

اے ھبر شائراں منّارینتگ کہ بلوچی شائری ءَ دیمروئی کُتگ ـ مئے گْورا نوکیں زمانگ ءَ کساس ءَ چہ ڈن مارا یکّے ءَ چہ دومی بھتر شائر اَست ـ ھرکسی وتی جاہ ءُ کالب ءِ توکا بھترین شئر گْوشگ ءَ اِنت ـ من اِد ءَ اگاں یکّے ءِ شئرے دیم ءَ ایر بکنان ءُ ھبر بکناں گڑا دومی اے مہ پھم اِیت کہ " ما زاناں کمتریں " ــ نانا ـ بلکل چوش نہ اِنت ـ ھبر پدا ھما بوت کہ مئے گْورا بھتریں شئر اَست ـ یکّے ءَ چہ دومی بھتر ــ

من اِد ءَ تھنا قاسم فراز ءِ دو بند ءِ سرا ھبر کنگ لوٹاں ـ ءُ راستے کہ من نزاناں چیا منی کُوردید ایں مجگ ءَ قاسم فراز ءِ شئر گچین کُت!؟ یا چو ھم گْوشت کن ئے کہ قاسم فراز ءِ شئر ءِ کمال اِنت ک منا اِنچو نبشتہ کَنگ ئِے پرمات ـ

قاسم ءِ نوکیں شئرے شِنگ اِنت کہ ـ

"

خماریں سجدگے بلیت نا چَول ءِ روشنائی یے

ھمود ءَ چم کہ کار کنت تیاب است نا خدا ـــ "

اے قاسم فراز ءِ نوکیں شئرے ـ اِد ءَ ما شئر ءَ دو کڑی ءَ ھم گْوشئیں ـ چیا کہ مرچیگیں اے تیز گامیں زمانگ ءَ ھمک چیز ءَ سک دیمروئی کتگ ـ ھمے داب ءَ شئر ءَ ھم وتئ اندر ءَ زانِشت ءِ مزنیں کچّہ یے وتی تہءَ جاگاہ داتگ ـ یا اے بہ گْوشئیں کہ " عمرانیات " ءَ ھم شئر ءِ کالب ءَ جاگاہ کتگ ـ عمرانیات ءِ لغوی بزانت انت " چاگرد ءَ گوں وابستہ ایں علم ءُ زانت ـ چاگرد ءُ زند گوزینگ ءِ اسول ءُ رھبند ـ " زند ءُ آئی ءِ چاگرد ءِ بابت ءَ شائراں ھم داں وتی زانت ءُ تجربہ ءِ  کچّہ ءَ وتی لیکہ ءِ بُور، شئری گام ءَ شَر تاچینتگ ـ

قاسم ءِ اے دوئیں بندانی وانگ ءَ پد منا دو ھبر گوستانک ءِ ترانگ ئِے گیتک ـ

1400 ءِ زمانگ ءَ رومانیا ءِ شھر " wallachia .. وَلّاچیا " ءِ جھمنند vlad ⅱ بادشاہ اَت ـ ھمے زمانگ ءَ ترکی ءِ بادشاہ سلطان ھُوتمان بوتگ ـ سلطان ھُوتمان ءَ چہ ولاڈ دؤم ءَ مردم ءِ لوٹ کت کہ بیا اَنت منی فوج ءَ ھوار بہ بنت ـ ولاڑ دؤم ءَ نہ منّ اِت ـ گڑا کسانیں جنگے ءَ پد اے سُلہ بیت کہ رومانیا ءِ مردم ماں تُرکی ءِ فوج ءَ مہ رو اَنت ـ پدا سلطان ءِ بچ نعمت ءِ زمانگ کیت ءُ ترکی ءِ بادشاہ بیت ـ نعمت پدا فوج ءِ لوٹ ءَ کنت ـ اے زمانگ ءَ رومانیا ءِ بادشاہ vlad ءِ بچ vlad,  the imparel یا vlad ⅲ بیت ـ ولاڈ سیوم پدا نہ منّ اِیت ءُ گوشیت کہ من وتی راج ءَ پہ تی فوج ءَ نہ دیاں ـ نعمت جَنگ ءِ اعلان ءَ کنت ـ داں اے وھداں ترکی ءِ لشکر چہ زُوریں فوج ءِ برتی ءَ سک باز اَت بلے لالچ ءَ انگت نعمت کور کتگ اَت ءُ گیش سپاھی لوٹگ ءَ اَت ـ ولاڈ سیوم ءَ وتی کسانیں راج زُرت ءُ دیم پہ transylvania ترالنسلوینیا ءِ شھر ءَ روانگ بوت اَنت ـ اود ءَ مزنیں چرچے است اَت ءُ پادری ءَ بادشاہ ءَ را گوشتگ اَت کہ بیا اِت چرچ ءَ ھُدائے عبادت ءَ مشکول بئیت دانکہ دشمن تباہ بہ بنت ـ راستے اَت کہ چرچ ترانسلوینیا ءِ کوہ ءِ سرا اَت ـ ولاڈ سیوم ھمود ءَ شُت ءُ دُراہ عبادت ءَ مشکول بوت اَنت ـ نعمت ءِ لشکر نزّیکتر بُوھان انت ـ گڑا ھمدا ولاڈ سیوم ءَ وتی راج ءَ گْوشت " ھُشکیں عبادت ءَ کار شَر نہ بنت ـ مارا جَنگ گوں وتی سِنچ ءَ وڑے نا وڑے ءَ دارگی اِنت " ( منی جند ءَ ھمے کَول آرگی اَت) 

گڑا ولاڈ ءَ جَنگ ءِ بند ءُ بست کَت ءُ نعمت ءِ لشکر ءَ اجب پُروش دات ـ

بزاں چیزے توجیل ھم کنگی انت بنیادم ءَ ـ ھشکیں نندگ ءَ ھُدائے اُوست ءَ جَلّگ ءَ کار شر نہ بنت ـ

مرزا غالب ءَ انچیں چیزے ھیالے بہ گِندے کمو گوں ھمے بند ءِ یک بزانتے ءَ گوں نزّیکی بکنت ـ "

رہیے اب ایسی جگہ چل کر جہاں کوئی نہ ہو ـ

ہم سُخن کوئی نا ہو اور ہم زباں کوئی نہ ہو ـ "

زانگ بیت کہ غالب ءَ اے شئر وتی عمر ءِ گڈّ سری پاساں گوشتگ ـ غالب ءِ زند ءِ جاور داں اے ھدّ ءَ نہ گیگ بوتگ اَنت  کہ نا وت چیزے کُت کنت، نا بادشاہ ظفر ءَ چیزے کُت کُو ـ نا دگہ آزمانی تلب ءُ تاگتے ءَ ــ غالب یکدم دلپروش بیت ھمے پاھار چھریں شئر ءَ درشان کنت کہ نوں انچیں جاھے روگ ءُ نندگی اِنت کہ ھچ کس مہ بیت ـ ھچ کس ءِ نہ بوھگ ءِ بزانت سک باز درکیت ـ نا جنیں ءُ چُک گوں بہ بنت، نا بادشاہ ءُ وزیر، نا خدا ءُ آئی ءِ پرشتگ، نا کوم ءُ راج، نا سنگت ءُ دوستے، نا ھم زبانے ـ بزاں ھچ کس مہ بیت ـ انچیں ویرانگی یے ءَ روگی اِنت ـ غالب چہ ھمک کسّ ءَ بیرگ ءَ دلپروش اِنت ـ

ھمے دلپروشی ءِ کیف اوں قاسم ءِ ھمے شئر ءِ تہءَ جلوہ دنت ـ

کمو شئر ءَ علامت ءِ نگاہ ءَ گیشّیناں ـ

خماریں سجدگ ـ چوناھا سجدہ ءِ بزانت منّگ ئیگ اِنت، ءُ سجدہ ءِ تہءَ ملارے اوں است ـ مردم کہ عبادت کنت تہ خمار ءِ کیفے آئی تہءَ کیت ءُ داخل بیت ـ مزھب ایشی ءَ تجلّی گوشیت ـ

قاسم ءِ ھمے بند ءِ وانگ ءَ گوں زھن ءَ یک چھرے اے پچ بیت کہ بنیادمے دریا ءِ درمیان ءَ اِنت ـ بوت کنت کہ لانچے ءِ تہءَ اِنت ـ علامت ءِ یک نگاھاں دریا ءُ چول، بادشاہ ءُ آئی ءِ رعیّت ءِ ھم چھر ءُ شُبینی  بزانت ءَ دنت ـ

بنیادمے یک پُرمست ءُ محُو ایں سجدگے ءِ تہءَ اِنت ـ بلے اے سجدگ بَلگ ءَ نہ اِنت ـ وتی آسرا ءَ سر بوھگ ءَ نہ اِنت ـ کارست ءَ پہ ایمان داری عبادت کتگ ـ خماریں عبادتے، بلے انگت رُوک نہ بوتگ ءُ آسرالے ھچ پیش نداشتگ ـ

دومی نیمگ ءَ چول ءِ روشنائی ــ

بنیادم وتی بادشاہ ءِ راج ھم ھچ کَنگ ءَ نہ اَنت ـ چول ءَ پہ رعیّت ءُ راج ءِ بزانت ءَ زورگ بیت ـ

چیزے مھلوک گوں خدا ءِ بندگی ءَ مشکول انت کہ دنیا ءَ آسراتی یے بئیت ءُ دومی نیمگ ءَ بادشاہ ءُ حاکم ءِ چیزے پیروکار ءُ منّوک اوں جُھد ءَ اَنت کہ وتی مُلک ءُ مردمانی درمیان ءَ امنیت ءِ گِھتری ءَ بیار اِیت ـ بلے جاور داں اے ھدّ ءَ اتکگ ءُ اُوشتاتگ اَنت کہ ھر دوئیں تھر ءِ مھلوک ءِ منّوگری، کار ءَ نیاھگ ءَ اَنت ـ اے بَلَگ ءُ آ روشنائی ـ ھردوئیں تھر ءِ علم ءُ زانت ـ روشنائی علم ءَ زانت ءِ مستریں چھر اِنت ـ ھردوئیں زانت کار ءَ آھگ ءَ نہ اَنت ءُ لس مھلوک اَنگت  بزّگ اَنت ـ خدا پرست گوں وتئ ٹولی ءَ ءُ بادشاہ پرست گوں وتئ ٹولی ءَ سک سِیر ءُ آباد اَنت ـ بزگ اَنت پدا گریب ایں لس مھلوک ـــ

اے تھنا اولی کڑی اِنت ـ

دومی نگاہ ءَ بچار ءِ کہ سوریالزم ءِ جوانیں اکسے کہ قاسم ءَ کشّ اِتگ ـ من افسوز ورَاں کہ مئے زانت ءِ کیاس انگت آ جاہ ءَ نہ رستگ کہ ما سوریالزم ءَ بہ پھم ئیں ـ لس نگاہ ءَ بچار ئے گڑا ھمے گوشگ بیت کہ چول زاناں ٹیوب لیٹ ءُ بلپے کہ روک بیت ـ یا چراگے؟؟ 

مئے زھن ھمدا کیت ءُ بلکل اُوشت اِیت ـ اے پھمگ بیت کہ اے شئرے نہ یے ـ گنوکی یے، بے معنائیں شئرے ـ دگہ ھچ ـ

ھلانکہ چوش نہ انت ءُ ما سوریالزم ءِ تاریخ نہ ونتگ ءُ اے ھبر ءَ کنیں ـ

ما داں وتی ھدّ ءَ اولی کڑی ءِ  بزانت گیشّینت اَنت ـ

اولی کڑی ءِ پسہ وت دومی کڑی اِنت ـ

اولی کڑی ءَ ھمے زاھر کَنگ بوت کہ ھر دوئیں طبقہ ءُ شعبہ ءِ مردم بے کار اَنت پہ لس اُلس ءَ ـ

جَھل ءِ کڑی وت ایشی ءِ بھتریں پسہ اِنت ـ

ھمودا چم کہ کار کنت تیاب است نا خدا "

زانگ اے ھم بیت اے بزگیں کارست یا بزگیں لس ءُ عام مھلوک دریا ءِ نیام ءَ یکدم تھنا چہ ھمک کس ءَ گستا اوشتاتگ یا بوت کنت کہ اُوشتارینگ بوتگ  ـ زند ءِ انچیں جاورھالےءِ  نیام ءَ  اتکگ ءُ اوشتاتگ کہ کس کہ کس آئی ءِ کُمک ءَ نکنت ـ صدر گوں وتی ڈیپارٹمنٹ ءِ مردماں، مزھب پرست گوں وتی پیروکاراں، خدا گوں وتی پرشتگاں ـــ کس دیم ءَ نیاھگ ءَ اَنت ءُ اے لس ءُ عام مردمانی ءِ ھُون ءُ زگر شانیں پریاتاں گوش دارگ ءَ نہ اَنت ــ

اے ھاموشی وت یک مزنیں جُستے کہ پرچا کس ھچ نہ کنگ ءَ اِنت؟ امن پرچیا قائم نہ بوھگ ءَ اِنت ـ

خدا ءُ آئی ءِ مزھب امنیت ءِ ھبر ءَ کنت، حاکم ءُ صدر اوں مدام گُہ وَر اَنت کہ مُلک پُر امن اِنت ـ دنیا ءَ امن قائم اِنت ـ

بلے اے ھالیگیں ھبراں ابید دگہ ھچ نہ اَنت ـ

اے نازُرکیں جاورھالانی تہءَ لس مھلوک ءَ نوں کسّی اُمیت ءَ نندگی نہ اِنت ـ عملاً جَھد کنگی اِنت ـ اگاں نا ـ گڑا ھاموشی ءَ انچو کہ ساری ءَ ھچ نہ بوتگ ءُ دیمترا اوں ھچ بوھگ ءِ chance نیست ـ

قاسم فراز ءِ اے بندانی تہءِ چیزے جوانی ما بیان کت ـ الّم اوں نہ انت کہ شئر ءِ بزانت اے بہ بنت کہ من کُت اَنت ـ شئرانی بزانت ھپت رنگ بنت ـ بلکیں مرچی چہ ھپت ءَ عبورے کُتگ ءُ ھپتاد 70 ءَ رستگ اَنت ـ قاسم فراز ءِ ھردوئیں کتاب ءَ بُوان ئے تہ مارا ھمک بند نایاب گِندگ ءَ کیت ـ ءُ اے ھبر سک منّگی اِنت کہ مزنیں ءُ زانتکاریں شائر پہ وتی شئر ءِ نایاب کنگ ءَ ھمک ھدّ ءَ چہ ھما دیم مِھنت کنت، مطالعہ کنت، زند ءَ تجربہ کنت، پگر ءَ سک دُور تاچین اِیت ءُ نوں وتی شئر ءِ سرا زبردست کار کنت ـ ءُ وتئ شئر ءَ نمیران کنت ـ قاسم فراز بلوچی شائری ءِ سرخیل فکریں شائرے ءِ جُھت ءَ پجّارگ بیت ـ

اے تھنا دو بند اِت اَنت کہ ما پہ اشتاپی، پہ کاھلی ءُ گوں ھزار گونگیں رَدیاں ءُ کوتاھیاں ، بیان کت ـ

کسے تپاک کنگ ءُ نہ کنگ الم نداریت ـ

ما بائد اِنت بیائیں ءُ وتئ شائرانی شئراں شرگداری بکن ئیں ـ دلبڈی ءُ ساڑا بہ دئیں دانکہ شر ءَ چہ شرتریں شئر بہ درشان اِیت ـ

مئے مول نہ کسّی ایر جَنگ اَت ءُ نئے کسے بُرز بَرگ ـ

 ازم، فن، تخلیق وت چہ ھمک گونگیں نبشتہ ءُ شرگداری ءَ بالا اِنت ـ ءُ اے ھمے دوئیں بندانی مقناطیس ایں اثرے اَت کہ اِنچو نبشتہ کَنگے پرمات  ـ پدا ھم قاسم فراز ءِ اے شئر چہ منی اے نبشتہ ءَ 10 ھمنچو بُرز ءُ بالا اِنت ـ

بلوچی زبان زندگ ءُ سیرآباد بات ــ

   شے سید

" ھر شعر مُجیب نایاب تئی جی یار منی ـ

مجیب مجاہد نوکیں بلوچی شئیری لبزانک ءِ تہءَ یک نامدار ءُ جتائیں شئری درشاندابے ءِ واھندے زانگ ءُ پجّارگ بیت ـ اولی کتاب " ساز ءُ آواز " ءِ تہءَ مجیب ءِ شئیری توازُن، شئیرانی ازمی بالاد وتئ بُلندی ءِ سر اِنت ـ بزاں ساز ءُ آواز ماں بلوچی شئیری لبزانک ءِ شُمار ءَ یک اھم ءُ نایاب ءُ کامیابیں کتابے زانگ بیت کہ سن 2004 ءَ چاپ بوتگ ـ کُل مجیب ءِ ھما زمانگ ءِ شائیری اَنت کہ وتئ بنداتی زمانگ ءَ پربستگ اَنت ئِے ـ زانگ نہ بیت کہ ے بنداتی زمانگ کجام اِنت، اے واستہ کہ مجیب ءَ شئیرانی گُڈّسر ءَ رمس ءُ تاریخ نہ جتگ ـ اگاں بہ جَت ایں گڑا ما شرّی ءَ کیاس کُت کتگ اَت کہ کدی نبشتہ کتگ اَنت ئِے ـ ساز ءُ آواز ءِ پیشگال ءِ گڈسر ءَ تھنا 1995 ءِ رمسے جتگ ـ  دگہ ھچ شئیر ءِ چیرءَ رمسے نہ جَتگ ـ البت اے کیاس کنگ بیت کہ 1995 ءَ ھمے دیم داں 2004 ءَ کہ کتاب ءِ جند شِنگ اِنت، وتئ شئیرے پربستگ اَنت ـ اسل گپ ءِ جَنگ ءِ مول ایش اِنت کہ دومی کتاب " واتر نہ باں " ءَ چہ پیسر اَنت ـ

دومی کتاب " واتر نہ باں " ھم انچُش ـ تھنا پیشگال ءِ چیرءَ 2010 ءِ رمسے جتگ ـ دگہ ھچ شئیر ءِ چیرءَ رمس نیست ـ نوں ما پدا اے کیاس ءَ اوں کَت نکن اَیں کہ آیا اے دومی کتاب ءِ شئیر سرجم ءَ 2004 ءَ ھمے دیم پربستگ اَنت ئِے یا ساری ءِ شئیر ھم ھَوارے کتگ گوں ـ؟  زانگ ھچ وڑا نہ بیت ـ بلے چَہ پیشگال ءَ ھمے گپ پدرّ اِنت کہ 2004 ءَ ھمے دیم ءِ شئیر اَنت ـ اے گپ ءَ من پہ اے منّانک ءِ رِد ءَ گوشاں کہ وت مجیب ءَ وتی پیشگال ءِ تہءَ گوشتگ کہ " 2004 ءَ بگر دانکہ 2010 ءَ منی ساڑی بوتگیں نکان شمئے دیما اَنت " ـ

اے ھبر پکّائی ءَ سرجم بوت کہ چَہ ساز ءُ آواز ءِ شئیراں رَند اَنت ـ

نوں ما کائیں وتئ نگدانکی تْرانانی نیمگ ءَ ـ

بندات ءَ ما مجیب ءِدومی کتاب " واتر نہ باں " ءِ پیشگال ءَ چَہ بندات کنیں ءُ رَند ءَ شئیرانی سر ءَ ھبر کنیں ــ

چیزے نقد مارا پیشگال ءِ تہءَ اوں گِندگ ءَ کا اَنت ـ پیشگال ءِ تہءَ ھچ جاگہ ءَ مجیب ءَ دلیل ءِ گوما ھبر نہ کُتگ ـ ءُ ھبر ءَ را سرجم ءَ نہ گیشّینتگ ـ

اولی نقد ـ مجیب گْوش اِیت " چندے سالاں بلوچی شاعری تک، یک رنگیں اُوشتے ءِ آماچ اِنت ، نوکیں شعریات، نوکیں زبان، نوکیں شعری رنگ ءُ رھبند، ءُ نوکیں تجربہ ھچبر گِندگ نئیت "

اے اولی point اِنت ـ بُرز ءِ اے ھبرانی تہءَ ھچ ھبر گیشّینگ نبوتگ ـ پہ  درور ـ چندے سال تو کجام سال ءِ بنداتی داں ھلاسی ءَ گْوشگ ءَ ئے ـ بائد اِنت ھما سال تو نبشتہ کتیں دانکہ وانوک سرجم ءَ دلجم بوتگ اَت ـ

دومی ھبر ـ یک رنگیں اوشت ـ اے کجام رنگ اِنت،  اے اوں تو سرجمءَ گیشّینت اِیں ـ غزل ءِ رنگ، یا نظم ءِ ـ مئے بلوچی شئیری لبزانک ءِ گیشتر نبشتہ بوتگیں تھر ھمے دوئین اَنت ـ کجام تھر یکرنگیں اوشتے ءِ آماچ اِنت؟

سیمی ھبر ـ زبان، شعری رنگ ءُ رھبند، تجربہ، شعریات ــ اے چیز نوک نہ اَنت ـ مجیب ءِ گْوشگ اِنت ـ

اے گُڈّی ھبر ءَ چَہ یک آسرال ءُ نتیجہ ئِے اے درکئیت کہ مجیب مجاھد ءِ اے کتاب ءِ تہءَ شعریات، زبان ءُ رنگ ءُ رھبند، چَہ ایندگر شاعراں نوک تِر اَنت ـ ءُ آ دگہ شائر اُوشت آماچ اَنت ـ

(اے گپ ءِ سرا ما دیمترا ھما وھدی گپ جناں کہ مجیب ءِ شئیراں چمشانکے دیاں ءُ گیشّینان کنیں کہ آیا مجیب ءِ اے ھبر ءِ تہءَ چنچو راستی مان یا چنچو وتئ شئری کالب ءِ توکا نوک اِنت چَہ اے دگر شائراں)

پیشگال ءَ دیما بَریں ـ

دیمترا مجیب چو گْوش اِِیت " دومی نیما مئے منی وڑیں نوک سربازاں بلوچی شعری لبزانک پولنگ بار کتگ ءُ پرے گپّ ءَ پھر ءُ شان کنت کہ من بلوچی لبزانک ءِ بَیرک داراں، من ھمے سرپد باں کہ ما جدیدیت ءِ نام ءَ وتئ لبزانک لبزانک تاوان داتگ ءُ انگت ھم اے کار ءَ دزگٹ ایں "

2010 ءِ زمانگ دنیا ءِ ھمک تک ءِ لھاز ءَ باز دیما شُتگیں زمانگے ـ ما ھم ھمے زمانگ ءَ زندگ اَیں ـ گِندگ ءَ اَیں، وانگ ءُ زانگ ءَ اَیں کہ کجام ادب کلاسیک ءَ چوں بوتگ ءُ مرچی چون اِنت ـ ھمے وڑا علم ءُ زانشتی رھبند اوں نوک بَیگ ءِ پجّی ءَ باز دیما شُتگ اَنت ـ ترقّی یے کتگ ـ ءُ مرچی کلاسیک گْوشگ بنت ـ مجیب ءِ اے ھبر کہ  "مئے وڑیں نوک سرباز " ـ نفسیاتی رھبند ءِ رِد ءَ،  ھما مردم کہ وتارا ھَوار کنت انچو کہ مجیب ءَ گوشتگ اَت کہ مئے وڑیں نوک سرباز، بزاں مجیب وتارا چَہ نوک سربازی ءِ رِد ءَ درکنگ لوٹ اِیت ـ ھمک ھبر ءِتہءَ اے گوشگ کہ ما اے کار ھراب کتگ ـ ما سرپد نہ اَیں،  ما نا وانندھیں، اے داب ایں گپ ھمے چیز ءِ پدّرائی ءَ کنت کہ من بزاں ھوار نہ آں، شما اے وڑ اِت ـ یکدم ٹارگٹ نہ کنت کہ کئے نزانت، کئے نا وانندہ اِنت ـ ماھرء نفسیات ءَ انچوش بیان کتگ ءُ عقل اے گپّ ءَ منّ اِیت کہ انچش اِنت ـ

بزاں مجیب اِد ءَ اے گوشگ لوٹ اِیت کہ چیزے نوک باھُندیں شائراں مئے بلوچی شائری زوال کتگ، رُزواہ کتگ، ھرابیں راھے ءَ پِرّینتگ ـ ھمے سبب ءَ مئے شاعری پولنگ اِنت ـ زوال جَت اِنت ـ ءُ پدا ھمے نوک باھند وتی دل ءَ ھمے پگر کن اَنت کہ ما بلوچی شاعری دیما بُرتگ ءُ آزمان ءَ رسینتگ ـ جَھنڈی ءُ بَیرک مارا گون اِنت ــــ

اے بَرز ءِ ٹُکّر ءِ تہءَ ھم ھبر مجیب ءَ ھچ نہ گیشّینتگ ـ کہ نوکباھُندیں شائر کجام اَنت ـ کئے اَنت ـ؟ اے گپ ءَ تُرسگے اوں نہ لوٹ اِیت ءُ نئے کہ ریا ءُ رُو ءُ سنگتی چارگ بہ بیت ءُ نیکہ دگہ لوٹ ءُ تمائے ـ

علم ءُ زانشت ءِ اے رھبند نہ اَنت ـ اے لبزانک اِنت ـ یک علمی ءُ زانشتی دائرہ یے ـ کار ءُ بارے نہ یے ـ اقتصادی معاملہ یے نہ یے کہ دگہ ناراضگی یے ودی بہ بیت ـ ءُ نئے کہ سیاست اِنت کہ وتی اقتدار ءِ رکّینگ ءِ واستا مافیہ بندی راہ ءَ اخطیار بکنت ــــ

ھرداب ءَ ھبر گیشّینگی اِنت ـ ھمے نوک باھنداں مارا بہ گْوش گوں کہ کئے ءُ کئے اَنت ـ

دومی ھبر ــ

جدیدیت ءِ نام ءَ اے تاوان دھیں کار بوھگ اَنت ـ

اولی گپ ـ جدیدیت ءِ جند چی یے ءُ ادب ءِ تہءَ جدیدیت ءِ دخل اندازی چی اِنت ـ

ما زانیں کہ اے وت یک مزنیں باوستے ءُ اِد ءَ بزاں پیشگال ءَ ایشی ءِ وضاحت کنگ ءِ جاگہ اوں نہ اِنت ـ بلے اگاں مجیب ءَ کہ اے سرھال وت دست جتگ گڑا بائد اِنت کمو باز بہ گیشّینت اِیں وتی پیشگال ءِ تہءَ ـ

ءُ تھنا مجیب ءَ جدیدیت ءِ بابت ءَ اے گوشتگ " جدیدیت نہ تھنا ایش اِنت کہ ما ڈائیری، وال کلاک، پینٹنگ ءُ ٹیبل ءِ نام ءَ بیاراں ءُ ناں کہ ایش اِنت کہ " منی ساہ ماں کُڈّک ءِ آخری کرز ءَ دْرنج انت " ءُ دگہ باز "

اِد ءَ مجیب ءَ دو گپ کتگ کہ اے چیز جدیدیت نہ اَنت ءُ بس ـ دگہ مارا نہ گوشتگے کہ جدیدیت ایش اِنت ـ جدیدیت ءِ رھبند ایش اَنت ـ لبزانک ءِ تہءَ جدیدیت ءِ پالیسی ءُ کانود ایش اَنت ـ شئیر ءِ تہءَ اے چیز جدیدیت اِنت ـ ـ

بائد اِنت مجیب ءَ ھما نوکباھندیں شائرانی شئیر دیما ایر بہ کُتین اَنت ءُ ھبر بہ کُتیں ـ ءُ پدّر بہ کُتیں کہ اے جدیدیت اِنت ءُ اے جدیدیت نہ اِنت ـ

اولی نگد ـ شئرانی تہءَ تو مجیب گْوشئے کہ ٹیبل ءُ کرسی ءُ ٹرئین ءُ ریل ءِ پٹڈی ءُ کلاک ءُ کمبا ءُ بجلی ءُ سڑک ءِ آرگ جدیدیت نہ اِنت ـ اے دری گال اَنت ـ ءُ اے آرگ ءُ ھچ وڑا کارمرز کنگ مہ بنت ـ

اے پسہ ءَ ما چَہ تئ زبان ءَ پہ ارزانی دئیں ـ

مجیب ءَ وتی ھمے کتاب ءِ تہءَ بیا اِت سئیل کن اَیں ءَ چاریں کہ چنچو دری ءُ ڈنّی گال کارمرز کتگ ـ سک دلگوش: ــ

"اُوست، مطلب، طمع نہ مٹّائیت ـ

نوں مجیب ءَ کس مکنت داخل نہ رؤت  ـ

" بلکیں اے مئے رشتہ داراں ما نزانیں ـ

الوداع ــ لچہ یے ءِ سرھال اِنت ـ

کہ من دنیگا ممنوعہ ایں درچک ءِ لمب ءَ بستگاں ـ

اُرمیہ ءِ حیالی سفرے ـ

تئ نگاہ ءِ بیپار اِنت کائنات ءِ گلباغ ءَ ـ

تو وَ زرّیں عہد پہک مہنگائے دست درئے

شکم سیر اِنت منی واب ءِ ـ

تت توام اِسی ـ لچہ ءِ سرگالے ـ

Dark enagy

" 

اے بندانی تہءَ اے دری گال کہ مجیب ءَ آورتگ ءُ کارمرز کتگ اَنت گڑا جدیدیت  نا تھنا اِیش اَنت ـ

ھمے ھبر مجیب مجاھد ءِ جند ئیگ اِنت ـ

پدا مجیب ھمے پیشگال ءِ تہءَ گْوش اِیت کہ " بُندر ءَ اے ھردو گُمراھیں ترکیب اَنت ـ چریشی ءَ پدّر اِنت کہ ما وتی شعری دود ءُ ربیدگاں چَہ زانتکار نہ اِیں پَمے ھاترءَ ما ھر تک ءُ پھنات ءَ " ھیّا پہ دِہ انت " ـ

چرے ھبراں آسرال ءُ نتیجہ اے در اَتک کہ ھما نبشتہ کار کہ ٹیبل ءُ ڈائری ءِ گال ءَ کارمرز کنت 'جدیدیت ءِ نام ءَ بلوچی شعری لبزانک ءَ پولنگ کنگ ءَ اِنت ءَ تاوان دیگ ءَ اِنت ـ ءُ ممنوعہ، ارمیہ، تت توام اِسی ءِ گال ءِ کارمرز کنوک سرجم ءَ جدیدیت ءِ نام ءَ بلوچی شعری لبزانک ءَ دیمروئی دیگ ءَ اِنت ـ یا زیبناک کنگ ءَ اِنت  ـ

آ نوک باھند گمرھیں راہ ءَ روگ ءَ اَنت ءُ مجیب تچک ءُ مادنیں راہ ءَ سپرے جتگ ءَ منزل ءَ رستگ ــ

نوک باھند ھیّا پہ دِہ، بزاں ھرچی دلے لوٹ اِیت کنگ ءَ اَنت ـ قانون ءُ قوائد ءُ دوداں پامال کنگ ءَ اَنت، ھچ چیز ءِ ھیال ءَ گْور کنگ ءَ نہ اَنت ـ شَت کشّگ ءَ اَنت ـ

ءُ مجیب ھوش ءُ گوش ءَ گوں کانونانی پاسداری ءُ ریا ءَ کنان ءَ شاعری ءِ سرجمیں لوٹانی ھمرائی ءَ جدیدیت ءِ تکنیک ءَ پہ کامیابی انجام دیگ ءَ اِنت ءُ سرجم کنگ ءَ اِنت ـ بزاں پُھتہ اِنت ـ

اے مئے اولی ھبر ءِ نگد اَت ـ

دومی تک ءِ ھبر ــ

" منی ساہ ماں کُڈّکءِ آخری کرز ءَ درنج اِنت "

مجیب مجاھد گوش اِیت کہ اے وڑیں جملہ ءِ کارمرز کنگ اوں جدیدیت گوشگ نہ بیت ـ

اے ھما رواج گپتگیں ھبر اِنت کہ ساہ چوں یک کرزے ءَ دْرنجگ بیت؟

عطاشاد ءِ اے شعر کہ دل ءِ اشکریں کتاب ءَ ـ

اے ھبر ءِ سرا اوں ھما زمانگ ءَ اے ایراد گِرگ بوتگ اَت کہ کتاب چوں اشکر بیت؟  اشکر کہ بیت سرجم ءَ سُچیت ـ کتاب ءِ تاک نازُرک اَنت آس ءِ لگّگ ءَ گوں دمان ءَ سُچیت ـ دل ءِ اشکریں کتاب چی یے ءُ اشکریں کتاب چوں شِفا دنت؟ 

اے وڑیں مسال سک باز اِنت ـ

ما ھما گپ ءِ سرا کائیں کہ مجیب ءَ کُتگ اَت کہ ساہ کرزے ءِ سرا درتکگ ـ

مئے بلوچ چاگرد ءِ کوھنیں روایتانی پاسداران ءَ، یا مزھبی عقائدانی رِد ءَ جِنّ یک مخلوقے ءِ درشم ءَ زانگ بیت ـ مسلمان آں باور اِنت کہ جِنّ دابیں مخلوقے است ءُ موجود اِنت ـ یک نرمیں چیزے، لطیف نُمائیں مخلوقے ـ سک سُبُکّ اِنت ـ ھرجاگہ ءَ نشت کنت یا وتارا کرزے ءَ یا دارے ءَ درتک کنت ـ ھمے عقیدہ ءِ رِدءَ انسان ءِ اندر ءِ یک ساھے مان اِنت ـ ساہ اوں یک لطیف ءُ سُبُکّ ایں چیزے کہ انسان ءِ اندر ءَ اِنت ـ

توئے مجیب ءَ وت پدا اے گپ ءَ سرپد ئے ءَ وت گوشگ ءَ ئے کہ "

عہدی یاتے سہت ءُ دمان ءَ گیر ءَ اِنت ـ

مئے محلوق ءِ ستک گوں کُہنیں پیر ءَ اِنت ـ "

ھمے داب ءَ جِنّ کہ وتارا درتک کنت گڑا ساہ چیا وتارا درتک نہ کنت؟ــ

ھمے وڑیں بند مجیب مجاھد ءِ ھمے کتاب ءَ ھم دست کپ اِیت  ـ کمو سئیل کنیں ـ

"  روچ مردے لائقیں جاھل نہ روت ـ

روچ یک لائق ایں مردمے ـ انسانے ـ

آ مسال کہ مجیب ءَ داتگ اَت کہ ساہ درنجگ جدیدیت نہ اِنت گڑا ما چوں بزان اَیں کہ روچ ءِ مردمے بوھگ جدیدیت اِنت؟

مجیب ءِ داتگیں مسال مادنیں راہ ءَ مردماں بارت ءُ نوباھُند ءُ نوک سربازانی شعر گُمراھیں راھے ءَ پرّین اَنت؟ ـــ

ھچ داب ءَ مجیب ءِ ھبر نہ گیشّ اِتگ اَنت ـ

پیشگال ءِ اے ھبراں اوں دلگوش کن اِت " بائد اِنت کہ مئے زانتکاریں شاعر ءَ قلمکار مئے رنگیں نابزانتانی قبلہ ءَ تچک بکن اَنت دانکہ کس وتی نمازاں شگرب ءَ مہ وان اِیت ـ "

تچک ءَ مجیب ءَ چو بہ گوشتیں کہ بائد اِنت مئے زانتکاریں شاعر مئے نوکباھُندیں شاعرانی شعراں اسلاہ بہ کن اَنت ـ

پدا ھبر نہ گیشّ اِتگ کہ کجام نوکباھندیں شاعر کجام مزنیں شاعر ءِ گورا وتی شعراں اسلاہ بہ کنائین اِیت؟ 

مجیب بائد اِنت کہ اے ھبر ءَ اوں بہ گیشّین اِیت ءُ مارا بہ دنت ـ

ءُ اگاں اے کار مہ بیت گڑا ھمے نوکباھند وتی دل ءَ اے گپ ءَ سرجمیں عمر ءَ لیک اِیت کہ منی شاعری پاس اِنت ـ ءُ اگاں من شاعری مکناں گڑا شاعری دیما نہ روت ءُ تُشے ھم دیمروئی نکنت ــــــ

اے بُرز ءِ مجیب مجاھد ءِ کتاب ءِ پیشگال ءِ سرا کسانیں نگدی جائزہ یے اَت ـ اے مئے جُست اَنت ـ اگاں کسے دات کنت ءُ نبشتانکے نگدی نبشتہ کنت ءُ مارا پہ سرجمی ءُ دلجمی سرپد کنت تہ ما آئی ءِ منّت وار بئیں ـ

یا علمی رھبند ایش اِنت کہ یک نبشتہ کارے کہ چیزے نبیس اِیت، نقاد آئی ءِ نکان ءَ نقد کنت ـ اگاں نقد پُر دلیل اِنت گڑا منّگ بہ بیت ـ اگاں دلیلاں پُروشت کنت یا مُھکم تریں دلیل آورت کنت،  بیار اِیت ـ دلیل ءُ منّانک ھرکسی مھکم تر بنت آئی ءِ گپ سربُر ءَ ایر کنگ ءُ منّگ بیت ـ دگہ فیصلہ ءُ فتوی دیگ ادب ءِ کانودانی تہءَ ھوار نہ اِنت ـــــ

نوں ما کائیں وتئ نبشتانک ءِ دومی بھر ءِ نیمگ ءَ ـ بزاں نوں ما مجیب مجاھد ءِ شعرانی سرا  چمشانکے دئیں ءُ اے ھبر ءَ داں  ھدّے ءَ گیشّینگ ءِ جھد ءَ کنیں کہ مجیب مجاھد ءِ دومی کتاب ءِ شعر ءِ ازمی بالاد بُرز تر اِنت چہ اولی کتاب ءَ یا جَھل تر اِنت ـ

چونھا ما اگاں دنیا ءِ مزن ءُ شہکاریں ندکارانی نکاناں بُوان اَیں ءُ مطالعہ بکن اَیں، تہ مارا ھمے زانت رس اِیت کہ نوک باھُندی ءَ کہ ندکارے چیز نبشتہ کنت، الم کمی ءُ گیشی یے مان بیت، پدا دیما کہ سپر ءَ یکشل ءَ برجاہ دار اِیت ءُ وتی نبشتگیناں کتابی شکل ءَ چاپ کنت ءُ دیما کار اِیت،  تہ وانوک ھمے گْوش اَنت کہ ھو، اے ندکار ءِ دومی کتاب چہ اولیگ ءَ ھیال ءُ ازمی تحت ءَ پُھتہ تر اِنت ـ ءُ بائد اِنت کہ انچش بہ بیت کہ ندکار ءِ زند ءِ دیما روگ ءِ پجّی ءَ آئی ءِ زانت ءُ تجربہ گیش بُوھان بنت ـ گڑا ھمے زانگ بیت کہ اے راستے، پلانہ ندکار دیمروئی کنان اِنت ـ

ھمے گپّانی رِد ءَ ما نوں کائیں مجیب مجاھد ءِ دومی دپتر ءِ شعرانی نیمگ ءَ کہ آیا چہ اولی کتاب ءَ آئی ءِ ازمی بالاد پُھتہ تر اِنت یا نزور تر ــ

ما تھنا غزل ءَ چَہ بندات کنیں ـ

کتاب ءِ اولی غزل ءَ دلگوش بکن اِت ـ

دل اگاں موسم ءَ نہ مٹّائیت ـ

غم وتئ دروشم ءَ نہ مٹائیت ـ

شائرءِ اِد ءَ گوشگ ءِ مُراد ایش اِنت کہ دل اگاں وتی جاور ءَ نہ مٹّین اِیت گڑا گم اوں وتی رنگ ءَ مٹ کت نکنت ـ بزاں اے انسان ءِ فطرت اِنت کہ نوک نوکیں چیز ءِ لوٹوک بیت ـ ندکار ءِ پیگام اِد ءَ ایش اِنت کہ دل بائد اِنت وتی موسم ءُ جاور ءَ مٹ بکنت ـ غم اوں وتی رنگ ءَ نوکتر بکنت ـ

داں نوک نہ بنت گڑا کوھنیں چیز سڈیت ءُ بیگواہ بیت ـ

ھمے شعر وانگ کرز اِیت ـ

سرجم ایں شعر من پمشکہ ندات کہ دُرائیں شعرانی سرا انچو ھبر نہ بیت ـ گچینیں شعرانی سرا ھبر کنگ بیت ـ

دیمترا روئیں ـ

دومی شعرا دلگوش ـ

کوہ ءُ جنگل سبزگ ءَ را دل نروت ـ

اَچ دل ءَ مئے گوادر ءِ ساحل نروت ـ

بزاں مئے دل کوہ ءُ سبزگ ءُ گوادر ءِ تیاب ءَ چَہ  بِہ نہ رو اَنت ـ  مئے دل ءُ دینّ گوں وتی ھند ءِ کوہ ءُ دریا ءَ اِنت  ـ سک مارا دوست بنت ـ ھر پئیم بہ بیت،  اے چیز مئے دل ءَ چہ نہ رو اَنت ـ

دگہ ھچ بزانت دیگ ءَ نہ اِنت اے بند ـ کہ مردم گیشتر اے بند ءِ نیمگ ءَ باوستے کت بکنت ـ اے بند ءِ تہءَ ھیال ءِ جُھلانکی کم اِنت ـ یک گْوشتگیں گپّے ـ پہ درور مارا وتی گلزمین دوست اِنت ـ مارا وتی کوہ ءُ کور ءُ پٹ ءُ دریا سک دوست بنت ـ ما تُری امریکہ ءُ لندن ءَ بہ بئیں بلے مئے دل ءَ چَہ اے کوہ ءُ دریا نہ رو اَنت ـ

اے بند ءِ تہءَ نوکیں سرھال ءُ موضوع ھچ گِندگ نہ بیت ـ کہ پیشگال ءِ تہءَ مجیب ءَ اے گْوشتگ اَت کہ مئے بلوچی شعری لبزانک ی یک اوشتے ءِ آماچ اِنت گڑا اِد ءَ جُست اے پاد کئیت کہ اے بند ءِ تہءَ کجا نوکیں چیزے آرگ بوتگ کہ نوکباھندیں شاعراں وتئ شعرانی تہءَ نہ آورتگ؟ 

اے شعر ءِ آ دگہ بند ھم ھمے وڑ اَنت ـ اگاں اے غزل ءِ تہءَ گچینی بندے بیار ئے گڑا اے بند ءَ سئیل کن ـ

" اھد رودین اِیت زمین ءِ واجھاں ـ

کس پہ شوق ءَ کوھاں ھکّ ءُ دل نہ روت ـ

زمانگ وتی زمین ءِ مردماں وت پدّر کنت ـ رودینگ،  پدّر بوھگ ءُ زاھر کنگ ءِ تشبیہ ءَ دنت ـ بزاں مردم پہ کوھاں مُپت ءَ نہ روت اَنت ـ ھما مردم کہ کوھاں رو اَنت آیاں زمانگ وت پدر کنت ـ دیما کار اِیت ـ

اے بند ءِ تہءَ ھچ نوکیں رنگ ءُ موغوع ھچ نیست ـ اے گپّ ءَ ھمک کس زانت کہ راستیں مردماں وھد وت پدّر کنت ــ تُری کوھاں بہ روت یا جنگلاں ـ

اے دستونک ءِ تہءَ ھم نوکیں چھر ءُ موضوع نیست ـ

دیمتر روئیں ـ

ماں ھیال ءِ ریگزار ءَ سرجنانیں ـ

تُنّگیں چم گوں ملاراں ایر کپانیں ـ

درائیں شعر ءِ رِد انچش اِنت ـ جنانیں، کپانیں، زرانیں، نزانیں ـ

اِد ءَ کافیہ نزور اِنت ـ

رھبندی رد ءَ ھم نزور اِنت ـ

چو بوتیں ـ ماں ھیال ءِ ریگزاراں سر جنان اِنت ـ

تنگیں چم گوں ملاراں ایر کپان اِنت ـ

تھنا یک بندے ءِ ھاترا سرجمیں شعر ءِ کافیہ ءَ رَد نبیسّگ، ردی یا نزوری یے لیکگ بیت ـ

آ بند ایش اِنت ـ

دشت ءُ جنگل ھر مدام ءَ گیر کاینت ـ

بلکیں اے مئے رشتہ دار اَنت، ما نزان اَیں ـ

توارگال ءِ رِد ءَ اوں پرک اِنت چہ آ دگہ بنداں ـ

ما نزان اَیں ـ ma nzan aen,  ایر کپان اِنت ـ یا ایر کپانیں ـ eer kapaan een,

اَیں ءُ اِیں ـ دو جتائیں کارگال اَنت کہ کافیہ ءِ جاگہ ءَ یکّیں شعر ءِ تہءَ کارمرز کنگ بوتگ کہ نزوری یے لیلگ بیت ـ

ءُ ھمے دوئیں بندانی تہءَ ھم نوکیں ھیال گِندگ نہ بیت ـ

تنگیں چم ـ اے باز براں گوشتگیں تراکیبے ـ ھیال ءِ ریگزاراں سرجنان اِنت ـ تنگیں چم گوں ملاراں ماں ھیال ءِ ریگزاراں سرجنان اِنت ءُ ایرکپان اِنت ـ چم بزاں ھیال ءِ دنیا ءَ روگ ءَ اِنت ـ ھمے کئیفیتانی تہءَ اے بند گردش کنت ـ ھمے بزانت ءَ دنت ـ دگہ مردم نوکتریں سرھالے چہ اے بند ءَ درکُت نکنت ـ

دومی بند اوں انچش ـ دشت ءُ جنگل مدام مردماں گیر کا اَنت ـ اے گپ ءِ تہءَ نوکیں ھیال چی گِندگ بیت ـ دیما روئیں ـ

اے غزل ءِ چیزے بند وانگ کرز اَنت ـ دلگوش کن اِت: ـ 

کیف ءَ تُنگیں چم ءِ چوں کناں وتی پدّر ـ

لزّت ءِ نوان جاھے، ساھگے ءُ نئے جمبر ـ

اے بند ءِ تراکیب کہ چم ءِ سرا کارمرز بوتگ پدا ھما اِنت کہ ساری ءِ یک بندے ءِ تہءَ بیتگ اَت ـ اِد ءَ پدا ھما تراکیب اِنت ـ

نوکیں ھیال اوں مان نیست، بلے شعریت یے وش ءُ واناک اِنت ـ

اے بند ھم انچش  ـ

ایوکی ءِ تاموراں وھدے سمبھیت مھپر ـ

دنز بیت تئ بالاد سنگریت منی اندر ـ

اے بند تواناں ءُ تندُرست گِندگ ءَ اتک ـ

ھمے سرجمیں غزل واناک اِنت ـ بندے زیبا اَنت ـ شعریت اِش مان ـ

کتاب ءِ تہءِ اے شعر وانگ کرز اِیت ـ اے غزل ءِ ھمرائی ءَ دگہ دو غزل اَست کہ وانگ کرز اَنت ـ کمے آھانی سرا ھبر کنیں ـ

" شپ کہ پِردات تئ رُژن ءِ حصار ءَ کپت اَیں ـ

ما تئی نیاد ءِ ھزار ناز اِیں گِدار ءَ کپت اَیں ـ

ھردیں گوازینت تئ لزّت ءِ زَرّ اِیں ساھگ ـ

یک اناگاہ وتی اندام ءِ ودار ءَ کپت اَیں ـ

چمّ ارسیگ اِیں منی تاس ءِ وڑ ءَ دریا بُرت ـ

لُنٹ تُنّیگ اِیں منی حرص ءِ بھار ءَ کپت اِیں ـ

یکّے تی جلوھاں کپت اِیں ماں بھشت ءُ جنّت ـ

یکّے تئ دید ءِ اُمیت ءَ جَل ءُ نار ءَ کپت اِیں ـ

شیرکن اِیں اھد مُجیب دور پِر اَنت یا کسمت ـ

چُشیں ھَور ءِ منی بڈدستاں خُدارا کپت اِیں ــ

اے غزل ءِ نبشتہ رھبندے ءِ دو کار گال من ھاس گیشّ اِینتگ اَنت ـ " اَیں ـــ aen،،  اِیں ــــ een "  گیشّینگ ءِ منی مقصد ایش اِنت کہ غزل ءِ رِد ( ردیف)  اوں نزوری ءَ شرّ اِیں رنگے ءَ گیشّینت بکناں ـ کافیہ ءَ ھچ کمی نیست ـ خدارا، نار ءَ ـ بھار ءَ ـ بلے رِد نزور اِنت ـ

اولی بند ءَ دلگوش ـ

شپ کہ پِردات ـ بزاں ھردیں کہ شپ بوت ـ یا ھردیں کہ چاگرد ءِ تہءَ مھلوک زلم ءِ آماچ بوت اَنت ـ یا ناوانندگی ءِ نیمگ ءَ شُت ـ گڑا ما تئ رُژن ءِ حصار ءَ کپ اَیں ـ حصار ءَ چَہ مُراد بزاں رژنائی ءِ دائرہ ءُ دامن ءِ تہءَ کپ اَیں ـ چاگرد ءَ کہ تھاری ءَ مان شانت  گڑا من رژنائی ءِ نیمگ ءَ شُت آں ـ

اے بند ءِ تراکیب اوں نوک نہ اِنت ـ کارمرز کُتگین یے ـ منیر مومن ءَ گوشتگ ـ شپ ءَ پرداتہ کئیپ ءِ شار واب اِنت ـ موضوع ھم نوک نہ اِنت ـ عموماً شپ کہ بیت سرپدیں مردم رژنائی ءِ نیمگ ءَ رَوت ـ نا سرپد اِیں مردم وتئ وھد ءَ گوں ھمے شپ آماچی ءَ گوازین اِیت ـ ودار کنت کہ رژنائی وت بئیت ـ وت ھچ ھمّت نکنت ـ بلے رُژن ءُ زانت سرپد اِیں مردم وتارا رکّین اِیت ـ اے بند ءِ تہءَ شَرّی ایش اِنت کہ لیکہ کوھنیں لیکہ یے پدا وتی اھد ءَ گوشتگے ـ باز شاعر ءَ اے موضوع ءِ سرا گپ جتگ ـ مجیب ءَ بائد اِنت کہ نوک ءُ پتّاک اِیں درشانے ءَ گوں بہ گوشت اَیں ـ

" ما تئ نیاد ءِ ھزار ناز اِیں گدار ءَ کپت اَیں ـ

رژنائی ءِ نیمگ ءِ روگ ءَ پد کارست دیم پہ آئی ءِ گِند ءُ گدار ءُ نند ءُ نیاد ءِ نیمگ ءَ شُت ـ ھزار ناز ــ اے تراکیب اوں سید ھاشمی ءَ کارمرز کُتگ ـ "

دور نہ اِنت منزل، ھزار گَنج ءُ ھزار ناز اِیں،  سید " ـ

گرامر ءِ رِد ءَ اے بند ءِ سیغہ واحد ءِ نیمگ ءَ اشارہ کنت ـ

دومی بند ءَ بچار ـ

" ھردیں گوازینت تئ لزّت ءِ رَزّ اِیں ساھگ ـ

نندگ ءُ نیاد ءِ کئیفیت ءِ ندارہ کشّی وش بیان کنگ بوتگ ـ ساھگ اِنت ـ زرّ اِیں ساھگ ـ نند ءُ نیاد اِنت ـ پدا لزّت ءُ وشّی رسگ ءَ اِنت ـ کارست اے ماھول ءِ گوازینگ ءَ پد یک اناگہ چَہ وتی جسم ءُ اندام ءِ ودار ءَ کپت ـ وتی اندم ءِ ودار کنگ ـ وتی جسم ءِ ودار ءَ چَہ کَپگ، وتی جسم ءِ ودار ءَ چَہ چی مقصد زاھر کُتگ؟ اے مُبھم اِنت ـ پدّر نہ اِنت ـ داں ھمنچُک ءَ کہ بُرز ءَ بیان بوت، یک نتیجہ یے در اَتک ـ

بزاں بُرز ءِ شعر ءِ مقصد داں اِد ءَ بیان کنگ بوت کہ تہاری ءَ کہ مانشانت، ما رژنائی ءِ نیمگ ءَ شُت اَیں، پدا گوں تو پُر لزّت اِیں نند ءُ نیاد کت ـ پدا اے وش اِیں ساھت ءِ گوازینگ ءَ پد اناگہ وتی جسم ءِ ودار ءَ کپت ـ زانگ نہ بیت کہ آئی  جسم ءَ گوں چی کارے کنگ بوت کہ وتی جسم ءِ ودار ءَ کپت؟  یا اے بزانت بلکیں دربئیت کہ وتی واھگے کُشت ءُ پدا آئی ءِ واھگے سرجم کت ـ اے لوٹ پدا ھم کارست ءِ وتیگ اَت ـ وت اے نیمگ ءَ شُت ـ ءُ پدا گُڈسر ءَ وتی جسم ءِ ودار ءَ چَہ کپت ـ

بلوچی گالبندے مشھور اِنت کہ وتی نگاہ ءَ چَہ کَپگ ـ شرمندگی ءِ اظہار ءَ کنت ـ یک مردمے ھراب اِیں کارے بکنت گڑا مھلوک آئی ءَ گوش اِیت کہ پلانی منی نگاہ ءَ کپتگ اِیں مردمے ـ

اندام ءِ ودار ءَ کَپگ ءِ کئیفیت واضع نہ کتگ شاعر ءَ ــ ءُ اے بند ءِ گرامر اوں وتی singular tens ءِ نیمگ ءَ اشارہ کنگ ءَ اِنت ـ نوں دیم ءِ بند ءَ دلگوش ـ

" چم ارسیگ اِیں  منی،  تاس ءِ وڑ ءَ دریا بُرت ـ

لُنٹ تُنّیگ اِیں منی حرص ءِ بھار ءَ کپت اِیں ـ

اولی ءُ دومی بندانی تہءَ یکّ اِیں گرامر کار مرز کنگ بوتگ ـ سیغہ واحد ـ بزاں singular tens ــ

ردیف ءَ دلگوش کن اِت ھم ـ بُرز ءَ دوئیں بندانی ردیف " اَیں " اِنت ـ اے بند ءِ تہ ءَ " اِیں " کارمرز کتگے ـ عموماً غزل ءِ اے قانون روچ ء مرچی ھچ زبان ءِ غزل نبشتہ کاراں نہ پُروشتگ ـ مئے بلوچی ءِ تہءَ اے نزوری من باز دیستگ ـ کمّ اِیں دابے ءَ رواج اوں کپتگ ـ اے نزوری یے لیکگ بیت ـ ردیف دُراہ ھمتوار بہ بنت ـ

حصار ءَ کپت اَیں ـ گِدار ءَ کپت اَیں ـ ودار ءَ کپت اَیں ـ بھار ءَ کپت اَیں ـ نار ءَ کپت اَیں ـ خُدارا کپت اَیں ـ گڑا ردیف سرجم بوتگ اَت ـ بلے اے غزل ءِ ردیف چوش نہ اِنت ـ اولی دوئیں بنداں " اَیں " کارمرز بوتگ ـ ءُ سیمی بند ءَ اِیں ـــ

چمّ ارسیگ اِیں منی ـ تاس ءِ وڑا دریا بُرت ـ دریا بُرت ـ بزاں دریا ءَ بُرت ـ دریا اِد ءَ علامت ءِ رِد ءَ کارمرز کنگ بوتگ ـ دریا اے بند ءِ رِد ءَ تُنّیگی ءِ اشارہ ءَ دنت ـ تاس ھم انچو ــ چم گریوگ ءَ اَنت ـ نمب اَنت ـ بلے تاس ھالیگ اِنت ـ بے ترمپ اِنت ـ پدا دریا بُرت!

بزاں منی ارسیگ ایں چم تاس ءِ وڑا دریا ءَ بُرت اِیں ـ اے بند ءِ گرامر past contineus ءِ رِد ءَ پیداک اِنت ـ جَھل ءِ بند پدا اولی بند ءِ سبوت اِنت ـ کہ منی تُنّیگ اِیں لنٹ حرص ءِ بھار ءَ کپت اَیں ـ

اَے کاش کہ چم منی دریا ءَ بُرت ایں ءُ لنٹ منی بھارے ءَ بہ کپت اِیں ـ

اگاں بند اے بزانت ءَ نہ دنت گڑا مبھم اِنت ـ دریا بُرت نہ گیشّ اِتگ ـ

دیم ءِ بندءَ بچار اِت ـ

" یکّے تئ جلوھاں کپت اِیں ماں بھشت ءُ جنّت ـ

یکّے تئ دید ءِ امیت ءَ جَل ءُ نار ءَ کپت اِیں ـ

اے بند گیشّ اِتگ ـ یکّے وشیانی تہءَ بہ بوت اِیں ءُ یکّے پہ تئ دیدار ءَ آس ءُ جَل ءَ کپت اِیں ـ وت انّاں ـ اگاں وتی زکر کنگ بوت اِیں گڑا بند چو بوتگ اَت ـ یکے ما تئ جلوھاں کپت اَیں ماں بھشت ءُ جنت ـ یکّے ما تئ دید ءِ امید ءَ جل ءُ نار ءَ کپت اَیں ـ یا اے بند چو بہ بوت اِیں ـ چیزے تئ جلوھاں کپت اِیں ماں بھشت ءُ جنت ـ چیزے تئ دید ءِ امیت ءَ جل ءَ نار ءَ کپت اِیں ـ گال " یکّ " ھمے بزانت ءَ دنت گڑا اے بند سرجم ءَ راست بیت ـ موضوع ھمے نیمگ ءَ اوں روگ ءَ اِنت ـ بزاں چیزے مردم پہ تئ جلوھاں گل ءُ شادان بہ بوت اِیں ـ ءُ چیزے تھنا پہ تئ دیدار ءِ امید ءَ آس ءُ جل بہ بوت اِیں، بہ سُتک اِیں ـ دگہ موغوع نیست اے بند ءِ تہءَ ـ دیم گڈی بند ءَ بچار اِت ـ

" شیرکن اِیں  اھد مجیب دُور پر اَنت یا قسمت ـ

چُش اِیں ھَور ءِ منی بردستاں خدارا کپت اِیں ـ

اے بند ءِ تہءَ ھم ردیف " اِیں " کارمرز بوتگ ـ

خدارا ـ اے گال ءِ کارمرز کنگ ءِ مول تھنا کافیہ ءِ قانود ءِ ھکّ اَدءَ کنگ اِنت ـ بزاں اے کاش  ـ دریگت ـ  ـ بلوچی ءِ زبان ءِ ھچ گالواراں اے گال کارمرز نہ بوتگ ـ لاچاری ءَ اگاں گالے کارمرز کنگ بیت گڑا آدگہ قانود ھم پامال کنگی نہ اَنت ـ دری گالے کہ کارمرز کنگ بیت گڑا آئی ءِ ھمرائی ءَ زیبائی ءِ اوں درشانے آرگ بہ بیت ـ اے چیز گِندگ ءَ نہ یتک ـ

گوشگ چو بوھگ ءَ اِنت کہ  اَے مجیب، شرکن اِیں زمانگ انگت دُور اِنت ـ انگت وش اِیں زمانگ نہ یتکگ ـ یا قسمت کہ شیرکن اِیں زمانگے بئیت ـ باریں کدی کئیت ـ

اے بند اوں پریاتے ـ اَے خدا  ـ اگاں منی تاگت ءَ بوت اِیں من ھَور کُت اَت ءُ پدا ھور ءَ رند بھار بوتگ اَت، بھار ءَ پدا شیرکنی یے داتگ اَت ـ مئے اھد گڑا سک وش ءُ شادانی گوستگ اَت ـ بلے اے ھُدا تو چُش نہ کُت ـ ما ڈکّال اِیں زندے گوازینگ ءَ اَیں ـ زھر ءُ کُچّل اِیں زندے گوازینگ ءَ اَیں ـ یا کسمت ـ باریں کدی ـ اے وشّ اِیں زمانگ بیا اَنت ــــ

امید اِنت شما بُرز ءِ غزل ءِ تہءَ ردیفانی ھمتواری ءِ پرک دیست اَنت ـ انچو کہ ما گْوشتگ اَت کہ اَیں ءُ اِیں دو جتائیں کارگال اَنت ءُ جتا جتا وتی دروشم ءَ کارمرز بنت ـ یک نہ اَنت ـ توارگالے ھم پرک اِنت، نبشتاری رھبند ءَ ھم پرک اِنت ـ مجیب مجاھد ءَ یکّ اِیں غزل ءِ تہءَ دوئیں کارمرز کُتگ اَنت کہ پھک رَد اَنت ـ

دومی اے غزل ءِ ھیال ھم اِنچو جُھلانک نہ اَت ءُ نئیکہ نوکیں تراکیب ءُ موضوع دست جَنگ بوتگ اَت ـ تھنا اِد ءَ اے گوشگ بیت کہ اے سرجمیں کتاب ءِ غزلاں چَہ گچینی غزل ھمیش اِنت کہ چَہ آ دگراں واناک تر اِنت ـ

دگہ گڈّی غزلے پشت کپتگ ـ چیزے بندانی سرا ھبر کنیں ـ

" دل چی ءَ تو لزّتانی جنگل ءَ در پہ دَر ئے ـ

آسے گِند ئے ماندیان ئے، آپے گِندئے بُک ور ئے ـ

اے بند واناک اِنت ھم ـ دل اشارہ اِیں کارستے ـ دل، دوستے ھم بوت کنت ـ یا وتی جِند ءِ دل ءَ گوشگ بوھگ ءَ اِنت ـ ھرھساب ءَ بہ زُور ئے یے، ھیال گیشّ اِیت ـ درور ءَ بچار ـ  اَے دل ـ اَے منی دوست، ترا چون اِنت کہ تو مدام لزت ءُ وشّی لوٹ ئے ـ مدام شادمانی لوٹ ئے؟ ءُ پرے وشّی ءَ تو ھچ گرم ءُ سرد نہ چار ئے ـ آیا اے لزّت زاناں انچو وش اِنت!!

درشان وش اِنت ـ گوشگ ءِ انداز ھم وش اِنت ـ لزّتانی جنگل ءَ در پہ در بوھگ ـ

اے کیاس اوں کنگ بیت کہ بند ءِ تہءَ نوکیں موضوع نیست ـ عموماً انسان کہ وشّی ءُ لزّت ءِ پد جَنگ ءَ رَوت گڑا واقعی سرد ءُ گرم نہ چار اِیت ـ ھرچی بیت، بہ بیت، بلے لزّت حاصل کنگی اِنت ـ انسان ءِ گوما اے جاور مدام پیش اتکگ ءُ انگت کئیت ـ انسان وتی راحت ءُ سھولت کنگ ءِ واستا، وتی جند ءُ زند ءِ سھولت کنگ ءِ واستا ھر گرم ءُ سرد ءَ چَہ گوز اِیت ـ

کوھنیں موضوعے کہ پدا مجیب مجاھد ءَ گوشتگ ـ

دومی بند ءَ بچار ـ

" بحت مئے پردگ بہ زِیر اِیت دُور بُن اِیں کرن ءِ دل ءَ ـ

تو وَ " زَرّ اِیں اھد " پھک ءَ مِہنگائے، دست در ئے "

اے بند ءِ تہءَ گال " مہنگا " ءَ وزن نزور کُتگ ـ

اے غزل ءِ بحر ءَ دلگوش ـ

فاعلاتُن فاعلاتن فاعلاتن فاعِلُن ـ

لئے لڑے گو،  لئے  لڑے گو، لئے لڑے گو، لئے لڑے ـ

تو وَ رزّ ایں ـ فاعِلاتُن ـ عھد پھک ءَ ـ فاعِلاتُن ـ مہنگائے ـ مُفاعیلُن ـ دست در ئے ـ فاعلُن ـ

مہنگا ءِ دریاب فعُولن اِنت ـ  ءُ  مہنگائے مُفاعیلُن ـ

غزل ءِ بحر کہ گیشّینگ بوتگ ـ آئی ءِ رِد ءَ مہنگا " بحر ءَ پُروش اِیت ـ اے ھساب ءَ اے بند ءِ وزن نزور بیت ـ

ھیال جوان اِنت وتی جاگہ ءَ ـ اے اھد ءُ زمانگ، تئ کیمت سک باز اِنت ـ سک گران اِنت ـ مہنگا اِنت ـ تو چَہ مئے دست ءَ در ئے ــــ

بُرز ءَ ما ھرچی کہ گْوشگ بوت، تھنا اے کتاب ءِ دُرائیں غزلانی سرا ـ اگاں کسے ءَ مجیب مجاھد ءِ اولی کتاب بزاں " ساز ءُ آواز ونتگ ءُ پھمتگ گڑا الّم ءَ وتی زھن ءَ اے ھبر ءَ کار اِیت کہ اے دومی کتاب ءِ غزل چَہ وتی اولی کتاب ءِ غزلاں ھیال ءُ جدیدیت ءِ رِد ءَ نزور ءُ کمزور تر اَنت ـ بائد وَ ھمیش اَت کہ یا وَ اے کتاب ءِ غزل ءِ شاھگانی ءُ مُھکمی اولی کتاب ءِ غزلاں چَہ گیشتر بہ بوت اِیں یا وَ ھما غزلانی برابری ءَ بہ اُوشتات اِیں ـ جَھل تر ھچ وڑا مہ بوت اِیں ـ

اِد ءَ چَہ آسرال ءُ نتیجہ ھمے دراتک کہ مجیب مجاھد ءِ ھیال غزل ءِ نیمگ ءَ پھک نزور ترّ اِتگ ـ

کتاب ءِ تہءَ غزلاں چَہ ابئید صوت ھم ھَوار ـ ءُ چیزے نظم ـ 

مجیب مجاھد ءِ نظم سک واناک اَنت ـ اولی کتاب ءِ بہ بنت یا دومیگ ءِ ـ نظم ءَ مجیب وتئ جاگہ ءَ کامیاب اِنت ـ ما اے نتیجہ زُرتگ ـ نظمانی سرا ما دگہ نقدی نبشتانکے ءِ تہءَ سرجمی ءَ ھبر کنیں ـ دگہ نبشتانکے کہ بلوچی زبان ءِ تہءَ نظم کجا اُوشتاتگ ءِ نام ءَ نبیسگ بوھگ ءَ اِنت ـ ھمودا ما نظمانی سرا چمشانک دئیں ـ اِد بس ھمچُک ءَ گْوش اَیں کہ مجیب نظم ءِ پربندگ ءَ آشنا اِنت ـ غزل ءِ تہءَ ھم سک آشنا اِنت بلے اے کتاب ءِ تہءَ غزلے نزور گِندگ ءَ اتک اَنت ـ ءُ ما انگت سک پُر اُمید اَیں کہ دیمترا مجیب مجاھد مارا انچیں غزل اُشکنائین اِیت کہ مئے ارواہ تاھیر بہ گِر اَنت ـ

نوں گڈّی ھبر ءِ نیمگ ءَ کائیں ـ

من یکبرے پدا اے گْوشاں کہ ما ودار ءَ اَیں کہ مجیب مجاھد مارا سرجمی ءَ جدیدیت ءِ بابت ءَ سرپد بکنائین اِیت ـ ءُ یک پچیں باوستے بکنت ـ ما ھم جدیدیت ءِ بابت ءَ ھبر کت کنیں ـ آئی ءِ قانوداں گیشّینت کنیں ـ بلے اِد ءَ ما پہ زانت اے کار نہ کُت ـ

ءُ ما دیمترا اے بابت ءَ سرجمی ءَ جُتائیں باوستے کنیں ءُسرجم ءَ گیشّین اَیں کہ جدیدیت چی یے ءُ آئی ءِ قانود چی اَنت ـ

من اُمید کناں کہ مزنیں کساسے ءَ مئے نقد ءِ سرا سرپد ءُ وانوک اِیں مردم اتّپاک کن اَنت ـ ءُ ھما مردم کہ نہ کن اَنت ـ ھم پرواہ نیست ـ اگاں چیزے ردی ءُ کوتاھی مئے اے نقد ءِ تہءَ گِند اَنت گڑا مارا کڑَّن بکن اَنت ـ جتائیں نقدی نبشتانکے ءِ دروشم ءَ مئے دیما بیار اِیت ـ علم ءُ زانشتی منّانک بہ دنت ءُ مارا ھر نبشتانک ءِ تہءَ سرجم ءَ جزم بکنت ـ

بلوچی زبان دیمروئی کنآت ـ دیمروئی پُرسبز اِیں گُلباگ ءِ تہ ءَ بآت ـ انچش بات ــــــــــ

آتھر نکولا راں بو ـ Aurther nkola rimbuod

(1854 -- 1891 )37 سال ــــ فرانس ــ

کتاب " جھنم ءِ یک موسمے " ـــ رجانک ـ شے سید ـــ

اَے موسماں

اَے کلاتاں،

کجام رُوح بے داگ اِنت؟ 

من شادمانی ءِ جادوگری ونتگ

کہ کس چہ ایشی ءَ وتارا رکّینت نکنت

سلام اِنت پہ آئی ءَ

کہ ھمک رَند ءَ میچَّل اِتگیں مُرگے ءِ وڑا سَوت گْوشگ ءَ بیت

آہ

منی نوں دگہ واھشے بیت

کہ اے منی زند ءِ زمہ وار بیت

اِے سِھر ءَ منی رُوح ءُ جسم وتی گِرپت ءَ زُرتگ اَنت

ءُ منی جُھدے مُپت کُتگ اَنت

اَے موسماں، اَے کلاتاں

اپسوز کہ آئی ءِ رَوانگی ءِ ساھَت

مَرگ ءِ ساھت بیت

اَے موسماں، اَے کلاتاں

دُراہ گْوست اَنت

ءُ من مرچی ھُسن ءِ وشاتکی ءِ لوٹوک آں ـ

ـــــــــــــــ

رجانکار: - شے سید

دُراھیں دنیا ءِ شاعر ءُ ادیب

منی " ھم زمانگ "  اَنت ـ

بلے منی " مَن " ھم زمانگ نہ اِنت

ایوک آں

تھنا آں

اِے " من " منی اندر ءَ کئید اِنت

آ دائمی کئید کنگ بوتگ

آئی ءِ دیدار ءَ روچ ء مرچی ھم کس نہ یتکگ

نہ دوستے، نا یارے

ھاں! آئی ءِ کسانی ءِ یک ھمراھے اَست اَت

آ الّم ءَ کئیت

ءُ چہ کئید ءَ آئی ءَ آجو کنت

مَرگ ءِ پَرشتگ ءِ دروشم ءَ

منی ھمزمانگ ءَ وتئ ھمراھی ءَ بارت گوں

ءُ من تھنا

منی ھمزمانگ تھنا ــــ

آزمانکار ـ فرانز کافکا ـ

رجانکار  ـ شے سید ــ

ـ

شپ ءَ وھدے کہ پہ ترّ ءُ گَردے ءَ ماں سَڑک ءَ درکپ ئے، ءُ نزیک ءَ چہ زاھر بہ بیت، اے واستہ کہ ھمے سڑک(مزن دگّ) دیم پہ کوہ ءَ روگ ءَ اِنت ءُ چاردھی ماہ دراتکگ ــ ءُ یک مردمے تچان ءَ تی نیمگ ءَ بئیت ءُ تو آئی ءَ دست مہ گِر ئے، ءُ اگاں آ سکّیں بے وسیں ءُ بزگیں انسانے بہ بیت ھم ـــ اگاں آئی ءِ کسے کُوکّار کنان ءَ آئی رَند ءَ بہ کپیت،  انگت اناں (بزاں دستے نہ گِرے) ـ تو آئی ءَ روگ ءَ کِلّ ئے ـ اے واستہ کہ شپ اِنت ـ ءَ اگاں تی دیم ءِ مزن دگّ کہ  مھکانی ءَ، کوہ ءِ نیمگ ءَ رَوگ ءَ بہ بیت، گڑا تو چون کن ئے؟

ایشی ءَ چَہ ابئید اے ھم بوت کنت کہ آ دوئیناں ھمے تچ ءُ تاگ تھنا پہ ورزِشے ءِ ھاتر ءَ کتگ اَت، ءَ بوت کنت کہ آ دوئیں پہ سیمّیگ ءِ گِرگ ءَ تچان اِت اَنت! ـ بوت کنت کہ اولّی مر

ءُ پدا ھم، آیا ترا زاناں دمبرَگ ءِ ھکّ نیست؟ آیا تو زاناں مدام شراب نہ نُوشگ ءَ ئے؟

تو شگر گِران ئے کہ دومّی مردم چہ تی چمّاں سک دیر اِنت کہ اندیم بوتگ ـ

ـــــــــ شے سید ــــــــــــ

 گْوش اَنت کہ سن 2017 اِنت ـ زمانگ مٹّ اِتگ ـ سائنسی یک پٹ ءُ پُولے ءِ رِد ءَ انسان ءِ زھن ءِ  داں 10% capicity  کار کنت ـ ءُ جناورانی 1% ئِے ـ پمشکہ جناور جیڑ اِت ءُ پِگر کُت نکنت ءُ انسان ءَ اول وار ھما وھداں جیڑگ بِناہ کُت ک تیرکمان ءِ دروشم ءَ یک دارے اڑ کُت ءُ سَرے تُـسْک کُت ـ اے ھما انسان ءِ جَنگل ءِ زمانگ اِنت ـ گْوشت کن ئے کہ انسان ءِ ھما اولی زمانگ اِنت کہ انسان جنگلاں نشتگ ءُ زندے یـے گوزینتگ ـ جنگل ءَ اے واستہ کہ اگاں مزنیں جَناورے کہ انسان ءِ سرا اُرش بکنت تہ انسان دْرچکانی سرا سر کپتگ دانکہ جناوراں چہ وتا پھریز اِت بکنت ـ ھمد ءَ گڑ انسان ءَ پگر وتی کار بَست ءُ جیڑ اِت ءُ یک تیر کمان ءِ داب ءَ چیزے اڑ کُت ئِے ءُ بازیں جَناورانی سرا پدا انساناں اُرش کَنگ بِندات کُت ءُ زانت کہ ما " انسان " چہ جناوراں گیش زوراتر تِر ئیں ـ ھمے پگر کنگ ءِ سبب بوت ءُ انسان جنگل ءَ چہ در اتک ءُ کوھاں زند گوازینگ ءَ تیار بوت ــ

جناور نہ جیڑ اِت ءُ ھرچی دپ ئے کیت، گوشیت) گوشگ ءِ مُراد اِد ءَ ھما جناوری زبان اِنت ـ گُرّ اِیت ـ ءُ وغیرہ( بزاں نہ جیڑ اِیت ـ بازیں انسان اوں است کہ نہ جیڑ اَنت ءُ گْوش اَنت ـ ھمہشاں جناور صفت انسان گْوش اَنت ـ ڈارون ازم ءِ رِد ءَ ھمے انسان ساری ءَ پمشکہ ھیوانے بوتگ کہ آئی ءِ اَندر ءَ جیڑگ ءِ صفت مان نہ اِنت ـ نہ جیڑ اِیت ءُ گْوش اِیت ـ اگاں انسان ءِ داب ءَ ھیوان ءَ بہ جیڑ اِت اِیں گڑا ھیوان ءِ وجود طہ انسان ءَ پیسر تـر اِنت ـ

انسان ءِ تہءَ جیڑگ ءِ مادہ مان اِنت ـ اے ھم گْوشگ بیت کہ دُراھیں انسان انّاں ـ دُراھیں انسان نہ جیڑ اَنت ـ چیزے انسان ءِ مجگ ءَ جیڑگ ءِ عناصر مان بیت ـ

ھمے انسانانی جیڑگ ءُ مزن پِگر کَنگ ءِ برورد اِنت کہ مرچی انسان ءَ داں ھمے ھدّ ءَ دیمروئی کتگ کہ یک انسانے شمال ءِ کُنڈ ءَ بہ نند اِیت ءَ دومی جنوب ءِ آخر ءَ ــ بلے یک دومی ءِ ھال ءَ سرجم ءَ سھیگ بیت ـ یک دومیگ ءَ چہ پہ اَرزانی روابت کُت کنت ـ

مرچیگ ءَ چہ 100 سال ساری اے داب نہ بوتگ ـ ءُ یک پیگامے ءِ سر کَنگ ءَ چنچو ماہ ءُ سال گْوازینـتگ ـ مرچی 5 منٹ انگت باز اِنت کہ ھالے سر بہ بیت ـ

فکر کنگ ءِ ھمرائی ءَ مردماں پدا ھمے داب ءَ وتی فکر منّارینتگ ـ ءُ وتی وتی دنیا ءَ وتارا منّارینتگ ـ

ھمے فکر کنوکیں انسانانی رِد ءَ سائنسدان، طبیب، فلسفی، شائر ءُ ادیب، آرٹسٹ ءُ ھمے دابیں مردم اوں جیڑگ ءِ رِد ءَ ھوار اَنت ـ جیڑگ ءِ یک عناصرے " تخلیق " اِنت ـ تخلیق گوں جیڑگ ءَ سک نزّیک اِنت ـ تخلیق ءِ اسل تاثرات گوں مارشت ءَ بندوک اِنت ـ جیڑگ بیت ـ چیا کہ ھمک انسان جیڑ اِت کنت بلے ھمک انسان تخلیق کت نکنت ـ

سائنسدان جیڑگ ءِ ھمرائی ءَ وتی جیڑگ ءَ را عمل ءِ شکل ے داتگ ءَ پیشداشتگ ـ ادیب اکس پیشدار اِیت ـ شائر ھما ھبر ءَ کنت کہ زند ءِ تھا نا ممکن اِنت ـ فلسفی ءِ رِد ءَ افلاتون ءَ ک وتی " جمہوری " نظام پیش کت، تہ مردماں ھمے گْوشت کہ اے نظام ھچ داب ماں انسانی زندگی ءَ نافز بوت نکنت ـ گڑا افلاتون ءِ درور ءَ را " مسالے ریاست " ءِ نام دیگ بوت ـ طبیب ءَ حکیم ءِ جیڑگ ءَ را اوں دروشمے اَست ـ راستیں دروشمے ـ طبیب ءِ جیڑگ ءِ سبب اِنت کہ درمان وجودی دروشم ءَ اتکگ ـــ

ادیبانی بابت ءَ اے ھبر داں اِے ھدّ ءَ گْوشگ بوتگ شائر  ءِ گوشتگیں شئر ءَ گوں زندگی ءَ ھچ کار نیست ـ شائر تھنا دیم ءِ مردم ءَ بس دمانے ءِ وشّی یـے دَنت ـ ناولسٹ ھما کسہ ءَ بیان کنت ک کسہ ءِ جند گوں انسانی زندگی ءَ تعلق دار اِیت بلے اسل زندگی نہ اِنت ـ ماکسزم ءَ اے خیالی ءُ جمالیاتی تصوّر رَد کنان ءَ گْوشتگ کہ بائد اِنت انسان ءِ ھمک جیڑگ، ادیب ءِ ھمک تخلیق گوں انسانی زندگی ءَ وابستہ بہ بیت ـ رَندتر ءِ زمانگ ءَ یک آرٹ ءُ فنّ ءِ یک term یـے کہ " سوریالزم " ءِ نام ءَ زانگ بیت ـ اے فنکاراں وتی دلیل اے دات اَنت اگاں مردم ریالزم ءِ منّوگر بہ بنت، کُشگ بنت ـ اے چیز گوں گْوستانک ءُ تاریخ ءَ گوں ھَوار پیداک اَنت ـ جوانیں مردماں کہ راست گْوشتگ ـ کُشگ بوتگ ـ گڑا ریالزم ءِ تھیوری مٹّان ءَ سُوپر ریالزم " ءِ دروشم ءَ اتک ءُ سر بوت ـ

مرچی وڑ وڑیں افکار ءُ تصورّات دیم ءَ اتکگ اَنت ـ

ھر کس ءَ وترا داں وتی circle ءَ دائرہ ءِ تھا وتارا منّارینتگ ءُ دنیا ءَ منّ اِتگ اَنت ـ

اے مردم وتی زند ءَ گوں سَکّ سنجیدہ بوتگ اَنت ـ ایشاں درد ماں دل ءَ بوتگ ـ ایشاں وتی زند پہ دومی انسان ءِ راھتی ءُ سہولتی ءِ واست ءَ وتی زند ماں انگراں کتگ ـ مرچی منّـَگ بوتگ اَنت ـ

ما " بلوچ " اوں وتارا ھمے رِد ءِ انسان گْوشیں ـ بیا کہ ما چی کتگ؟ 

منا سک افسوز بیت ھما بلوچانی سرا کہ وتارا چہ پٹان ءَ داناتر لیک اَنت ـ پٹانانی سرا مارا ھزاراں joke یاد اَنت ـ پدا جاھلانہ مزاک ءُ مسکرہ ءُ joke  ــــ

گڑا یکّے ءَ اے گْوشت کہ پٹاناں کم از کم وتارا مُلکے اَست ـ ترا بیچارگ مُلک انگہ پہ نام ءَ نیست ـ ما chine والا آں کلاگ زیرئیں ـ چائینا والاھاں زمین اَست، زبان اَست، ترا چی اَست ـ نا زمین ءُ نا زبان ـــ

مئے ابرم اِنت کہ ما وتی سنگت ءَ ماں دیوانانی ءَ  کلاگ بہ زیر ئیں ءُ وتی زات ءَ جِند ءِ نفس ءَ شادمان بہ کنیں ـ کَول پلانی ئیگ ءَ ـ just a joke yaar, ,,,

اے ھبراں ھما مئے وانندہ ءُ دانشوریں مردم کن اَنت ـ گڑا لس مردماں ھچ مـیار نیست ـ کہ چٹّ سادگ اَنت ـ چاگرد ءَ وانندہ ءُ سنجیدگیں مردم شَر کن اَنت ـ دگہ زباناں اُستاداں روحانی پِت گْوش اَنت کہ ھما گْونڈواں سبکّ دَینت ـ اخلاق ءِ سبکّ ءَ دَینت ـ زند ءِ بازیں رپک ءُ راھانی سوج ءَ دَینت ـ 20 سال کمو گیش ھمے انسان ماں بازیں وانگ جاھاں وان اَنت ـ دانکہ وتارا اول ءُ پدا وتی ھما چاگرد ءَ شر ءُ با اخلاق بکن اَنت کہ آئی ءِ وتی جِند ءِ مردم نشتگ اَنت ـ ھما چاگرد ءِ زمہ وار ھمے وانندہ ایں انسان بنت ــ

بلے بیا کہ مئے وانندھانی چی ھال اِنت ـ پدا 2017 ءِ زمانگ ءَ!؟ ـــــــ

مئے کجام شعبہ ءِ مردمانی فکر سالم ءُ سلامت اَنت؟  مئے رویـّہ چہ پئیم اِنت ـ ما وتی مردماں چونیں تعلیم داتگ ــ

ھما زمانگ ءَ کہ ما وانگ ءَ بوتگ ئیں گڑا مئے ماسٹرے ءَ کسہ کتگ کہ من 5 جماعت پرامری ونتگ ـ زر داتگ ءُ نوکری ءَ لگّ اِتگاں ـ مارا وانینگ ءِ بدل ءَ کارے بستگ ـ " پلانی، تو مرچی سرے دار بچن گڑ تئ چُٹّی اِنت ـ داراں منی لوگ ءَ سر بکن ءُ ھما نیمگ ءَ چہ برو وتی لوگ ءَ ــ " گڑ اے گونڈو ءِ دل ءُ دماگ ءَ ھمے ھبر نبشتگ کہ من با سرے دار چِنان ءُ وتارا چہ وانگ ءِ جنجالی آں رکّـیناں ـ دانکہ ھمے بچک پاس بوتگ ـ ھچّ نہ ونتگ ءُ پاس بوتگ ــ اے مئے زمانگ ءِ ماسٹر ءُ استادانی ھال بوتگ ـــ

مرچی مئے چاگرد، معاشرہ، فکر یکدم مٹ اِتگ اَنت ـ دیمروئی یـے نکتگ ـ بلے 10,  15 سال ساری ءِ وڑا نہ اَنت ــ مرچی ھم ما شَر گِند ئیں کہ مئے وانندہ ءُ دانشور گوں وتی کستریناں چوں پیش آھگ ءَ اَنت ـ

انگت کہ انگت مئے فکر آجو نہ اَنت ــ مارا سک باز چیز چہ وتی فکراں در کنگی اِنت ـ ءُ نفی فکر اوں یکدم کشّگی اِنت ــ

ما اول انسان ئیں ـ رَند ءَ بلوچ ئیں ـ اول مارا انسان بوھگ لوٹ اِیت ـ رَند ءَ بلوچ ــ

ما وتی منّ ءَ وتارا انسانیت پسند کنیں ـ ما وتارا انسان دوست کنیں ـ گڑا آیاں مئے راست اَنت یا ھُشکیں بٹاک؟؟؟  بلوچ بوھگ انگہ دُوریں ھبـرے ـ

ما،  نا انسان ءِ قدر کنگ زان ئیں، نا وتی وانندہ ءَ آن ءَ قدر کنیں، ما وتی زبان ءَ گوں ھچ سنجیدہ ءُ مخلص بوھگ نزان ئیں،  ما انگہ گوں وتی زمین ءَ بیرگ ءَ ایماندار نہ ئیں، مئے فکر انگہ شَر کـَنگ نہ بوتگ، ما وت وتی فکراں شر کنگ نزان ئیں ــ

مئے تھا انگت گِرانیں اخلاق نہ یتکگ ــ بازیں افعالے مئے اندر مان نہ اَنت کہ ما وترا " انسان " گْوشت بکن ئیں ـ

جُست اے ودی بیت کہ " گڑا مئے تھا چی اَست؟ "

مئے تھا ھر ھما چیز موجود اَنت کہ نفی ءِ نیمگ ءَ رَو اَنت ــ ما مارشتانی گوما مزاک کنیں ءُ گْوشیں کہ ما یار مزہ زیرگ ءَ ئیں ـ ما پلانی ءَ دیوانانی تھا اے واستہ مزاک کنیں کہ مردم enjoy بکنت ـ دیوان ءِ تھا آ بچک کہ نزورتر اِنت ـ ھاموش تر اِنت ـ سنگین تر اِنت ـ بزاں کہ ٹارگٹ ءَ اِنت ـ آ دگہ مردم گوں ھمیشی ءَ مزاک کن اَنت ءَ مزہ زیر اَنت ـ ءُ وتی وھداں گوزین اَنت ـ ھمے مئے وانندہ ایں مردمانی دیوان اَنت ـ ما اے دابیں دیواناں گڑا چی در بُرت کنیں؟ ــــ

مئے شائر 100 کلدار ءَ بلوچی کتابے زُرت نکن اَنت ونت نکن اَنت ـ ءُ پدا کجام بٹاک ءَ جَن اَنت کہ ما پلاں پلاں زباناں mphil کتگ ـ پلاں زبان ءَ MA کتگ ـ دومی نیمگ ءَ مئے مدرسہ ءِ مردم اَنت کہ عالمی ءُ مُفتی ءِ کورس ءَ کنگ ءَ اَنت ـ اے وَ کس ءَ نہ منّ اَنت ءَ ھمے سرپد بنت کہ دنیا ءِ تہ ءِ بھتریں ءُ افضل تِریں انسان ما ئیں ـ دگہ چی گوشگ بہ بیت ایشانی بابت ءَ؟

ــ خلاصہ ـــ

مئے فکراں انگت ھچ دیمروئی نکتگ ـ رَد فھمی، خلاف کنگ، یک دومی ءَ ایر جَنگ، کلاگ زورگ، وتارا مشہور کنگ ءُ کنائینـگ، روایت پسندی، دومیگ ءَ جَھل جَنگ، زاتی اختلافات، وتارا سردارے سرپد بوھگ ءُ دومیگ ءَ جَھل زاتے لیکگ، گپ گپ ءِ سرا زھر گِرگ ءُ دمان ءَ گورجیگ ماں گورجیگ بوھگ، کینگ ءِ آسر ءَ ھمے مردم ءَ کُـشگ ءُ دگہ ھمے دابیں فکر انگت مئے چاگرد ءَ زندگ اَنت ـــ

مئے تھا اگاں کسے نزور بہ بیت ءُ پہ دومیگ ءِ کُمک ءَ توار پِر بہ جَنت گڑا ھزار شگان ءُ پُگان ءِ دیمپان بـیت ـ ھچ نمار اَنت کہ اے انسانے ءُ آئی ءِ کُمکّ ءِ سک پکار اِنت ـ

مئے فکر ھمے داب ءَ سک چَپّ اِنت ـ

مئے علمی دیوانانی آسر اوں ھمے داب ءَ اَنت ـ اگاں دیوانے ءَ بحث ءُ باوستے بوھگ ءَ اِنت گڑا آسرال اے درکیت کہ پلانی،  تو وتارا تُرّم خانے کن ئے مزنیں، تو وَ یار پلانی ءِ چُکّ ئے ـ تو ھاک زان ئے بیچارگ ـ ما بابا پلاں کالج ءَ ونتگ ـ پلاں پروفیسر ءَ مئے نام گپتگ ـ مارا پلاں پلاں یونیورسٹی ءِ ڈگری گون اِنت ـ

تو ھبر ءِ جِند نزان ئے ـــ اے مئے آسرال اَنت ـ

اگاں ما شئر ءُ فنّی دیوانے بکن ئیں گڑا ھم مئے آسر انچوش اِنت ـ " تو اڑے کُج ئے شائرے ئے ـ منا پلاں مزنیں شائر ءَ منّ اِتگ ـ اڑے تو کجی باگ ءِ بٹّاگ ئے یار  ـ مئے شئراں پلاں پلاں گلوکار گْوش اَنت ـ

تو مئے شائری ءِگُوش ءُ پُونز ءَ بُرّگ ءَ ئے ـ تو نوں زان ئے کہ شائری چی یـے؟ اے مئے علمی دیوانانی آسرال اَنت ـ چنچو مئے فکر چَپ اَنت ـ

مھلوک کجا کجا سر اَنت ـ مئے وانندہ ایں مردیں آدمانی اے ھال اِنت ـ ما کُجا بہ نِند ئیں ءُ زالبولانی درداں بہ مار ئیں؟ ما کجا زالبولانی آزاتی ءِ ھبر ءَ کُت کنیں ـ مئے مردیں آدمانی فکر اِد ءَ اتکگ ءُ اُوشتاتگ ـ گُڈّی ھبر ـــ

راست ھمک زمانگ ءَ تَھل بوتگ ـ ءُ انگت ھم تھل بیت ـ مئے چاگرداں اے دابیں چَپ ءُ منفی پگرانی وئیل شمارا سک باز دز کپیت ـ کہ انگت اسلاھیت ءِ نام ءُ کار ءَ نزانت ـ

انسان بوھگ ءِ پجّی ءَ ما وتی اسل task  بزاں کار بے ھال کُتگ ـ ما کجام اھد ءَ زندگ ئیں ءُ چونیں فکر دار ئیں ـ

مئے اے نبشتانک ءِ تھنائیں مُراد ءُ مَول ایش اِنت کہ ما مرچی کہ زندگیں نوکیں زمانگے ـ مئے زند ءِ ضروریاتانی ھمرائی ءَ بائد اِنت کہ مئے فکر اوں نوک بہ بنت ـ انسان ءِ چوناھا اے ابرم انت کہ نوکیں چیز ءَ دوست دار اِیت ـ بلے ما کوھنیں چیز دوست دار ئیں  ـ ساری ءَ ھرچی کہ بوتگ ـ گْوستگ ءُ تاریخ بزاں گْوستانک جُوڑ بوتگ ــ گْوستانک پہ ما اے سبکّ ئِــے کہ ما مرچی چی بکن ئیں ـ مئے مرچیگیں task ءُ کار چی بہ بیت کہ مارا یکجاہ بکنت، مارا با صلاحیت ئیں انسانے جوڑ بکنت، مئے زند ءِ زانت ءُ تجُربگ پہ آؤکیں زندمان ءَ مزنیں سِیتّ ءُ نپ ے بدنت، ما اول وتارا بہ شُوھاز ئیں ءُ رَند ءَ دگراں ـ ما اول وتی بابت ءَ پگر بکن ئیں ک ما کئے ئیں ـ من کئے آں ـ نوں مردم بئیت ءُ بہ گوشیت کہ پلانی،، تئ بستار ایش اِنت، تئ اوقات ایش اِنت، تئ مُکام ءُ درجہ ایش اِنت ـ تو اے catogiryءِ مُردمے ئے ـ

وتا شوھاز ـــ وتی زمین ءَ شوھاز ــ وتی زبان ءَ شوھاز ـــــ

نوں دگرانی پَد ءَ بہ جَن ــ

ـــ بلوچی زبان زندگ بات ـــــ

نگدکارے مئے اوں ساچشتاں پہ چاڑے سَیل کنت ـ"

جھندم ء سوج ءُ سرا مارا شگانے اوں نہ جَنت ــ  "

اے ھبر یاد دارگی اِنت کہ بلوچی شعری لبزانک ءِ تھا منظور بسمل ءِ یکتاہ ءُ جُتائیں نامے ءِ واھُند اِنت ـ "آپرنگ " ءَ بگر داں " ساھار " ءَ کہ منظور بسمل ءِ نوکتریں کتابے پرے زوتّاں چاپ بوتگ، وتی یک نوک ءُ جتائیں درشان دابے ءِ جُھت ءَ دیم ءَ اتکگ ءُ روان اِنت ـ

منظور بسمل ءِ سرا اِے الزام اوں جَنگ بوتگ کہ نوکتریں شعرے نزور اَنت چہ کوھنیں شعراں ـ ھمے گوْش اَنت کہ " آپرنگ " ءِ مٹ ءَ نیا اَنت ءُ نہ اُوشت اَنت ـ منظور مئے اھد ءِ شاعر اِنت ـ زندگ اِنت ءُ اے اُمید دارگ بیت کہ دیمتر ءَ بلوچی ءَ دگہ آپرنگے دَنت ـ ءُ اے ھبر اوں یاد دارگی اِنت کہ منظور بسمل ءِ " تھنائیں شعری کتاب " آپرنگ " وت پہ منظور بسمل ءِ زندگ بوھگ ءَ بس اِنت ـ اے اوں نہ انت کہ آدگہ کتاب بے درد اَنت یا وانگ ءِ لائک نہ اَنت ـ ما اے ھبر ءِ منّوک نہ ئیں ـ انسان ءِ جاور ءُ ھالاتانی رِشتگ ءُ اثر الم تخلیق ءَ مُتاثر کن اَنت ـ جاور ھما داب ءَ بنت ھما وڑ ساچشت ودی بیت ـ منظور بسمل کہ ملکان اَت آئی ءِ جاور سوزناک ءُ دردناک تر اِت اَنت پمشکہ آپرنگ ءِ دابیں ساچشت ودی بوت ـ انو کہ ماں دراں ڈیھ اِنت ءُ دراں ڈیھی ءِ مسلہ ءُ مُشکلات مارا چارگی اَنت ءُ نوں چیزے گوشگی بیت ـ پدا ھم ما کُلّی بہ چار ئیں ءُ منظور بسمل ءِ ھپت 7 ایں کتاباں دیم ءَ ایر بکن ئیں گڑا اے گوشگ الّمی ءَ بیت کہ منظور بسمل ءَ بلوچی شعری لبزانک ءَ را مزنیں راھے پچ کُتگ ءُ بازین یـے آئی ءِ رندگیر اِنت ھم ـ ھمے گواھی وت بس اِنت کہ منظور بسمل شعری دُرائیں تکنیک ءُ صنفاں چہ سرجم ءَ آگہ ءُ آشنا اِنت ـ وتئ جِند ءِ ھاسیں ڈکشنے ءِ واھُند اِنت ـ اے منّگ بوتگ ـ دومی نیمگ ءَ اے ھبر اوں بے ھال کنگی نہ اِنت یک زندگیں ساچشت ءِ بُنیادی چیدگ چی بہ بیت ـ ما پپ درور سید ھاشمی ءِ ساچشتی توان ءُ تاگت ءَ بچار ئیں تہ ھمے پدّر بیت کہ سہد ھاشمی ءِ گورا تخلیق ءِ تسلسُلیت نہ پُروشیت ـ سیدھاشمی ءِ تو اولی شعری کتاب ءَ بُوان ئے ءُ پدا ھپتمی کتاب ءَ دست بجن ئے گڑا المّ تئ مجگ ءَ اے ھبر نِند اِیت کہ ھو ـ سید ھاشمی ءِ ساچشت دیم ءَ روان بوتگ اَنت ـ بلے منظور بسمل ءِ گورا چو نہ اِنت ـ تو بسمل ءِ اولی کتاب " آپرنگ " کہ بُوان ئے گڑا ترا ھمے مارِشت دل ءَ کئیت کہ ایشی ءَ چہ وشتریں کتاب نیست ـ ءُ چُنت رَند ءَ بُوان ئے یـے، ھما لزّت انگت نہ پُروشیت ـ ءُ پدا تو بسمل ءِ ھپتمی کتاب ءَ بُوان ئے ھمے سما دنت کہ تخلیق ءِ activation پُرشتگ ـ بائد ھمیش اَنت کہ منظور بسمل ءِ ھپتمی کتاب " ساھار " چہ آپرنگ ءَ تواندار ءُ جاندار تر بوتیں ـ بلے اے چیز داں انّوگاں بسمل ءِ گورا دست نہ کپت ـ بلے پرے ھبر ما نا اُمّید اوں مہ بئیں کہ نوں بسمل آ بسمل نہ اِنت ـ منظور بسمل زندگ اِنت ءُ زندگ بات ـ اُمید دارگ بیت کہ دیمترا مزن ءَ چہ مزن تِریں ساچشت بلوچی ءَ بکشائیت ـ

ابئید اے ھبراں کہ بُرز ءَ گوشگ بوت اَنت ما اے نگاہ ءَ اوں دیم ءَ ایر بکن ئیں ءُ منظور بسمل ءِ ھپتیں کتاباں بُوان ئیں گڑا مارا یک زندگیں ساچشت کارے گِندگ ءَ کئیت ـ

ما اِد اِے جُھد ءَ نکن ئیں کہ منظور بسمل کُجا اوشتاتگ ـ آئی ءِ ساچشتی سِنچ ءِ مُکام کُجا سَر اِنت ـ درجہ بندی شاعری ءِ تھا نیست ـ ھمک شاعر وتی اھد ءَ بیان کنت ـ وتی درداں درشان اِیت ـ وتئ ساچشتاں پاھاز اِیت ءُ پُود اِیت ـ شاعر اے کار ءَ الّم اِنت کہ بکنت ـ وت بسمل گوش اِیت "

من اوں شعر ءَ ھمے وڑا پُوداں ـ

چو کہ زھگے ءَ ماس رودین اِیت ـ "

ما اِد ءَ تھنا ساھار ءِ شعراں کسانیں چمشانکے دے ئیں ـ ءُ اگاں راستی ءَ بلوٹ ئے گڑا پہ منظور بسمل ءِ شعرانی رِیس ءُ پرّیس ءَ مزنیں نقادے ءِ سک درکار اِنت ـ انچو کہ اے آر داد ساھب اِنت ـ ءُ اے دگہ نقاد اَست اَنت بیا اَنت ءُ مارا گیشر منظور بسمل ءِ ساچشت ءِ مجگ ءَ مئے دیم ءَ ریس ءُ پرّیس بکن اَنت ـ اَمید اِنت کہ انچوش کن اَنت ـ کہ منظور بسمل ءِ شعر ماں بلوچی شعری لبزانک ءَ سک پُر ارزشت اَنت ـ ما نوں تھنا " ساھار " سرا ھبر کنیں کہ بسمل ءِ ھـپتمی شعری دپتر اِنت ـــ

یکرندے پدا ما اے ھبر ءَ درّائیناں کہ منظور بسمل ماں دراں ڈیھان اِنت ـ کار ءُ روزگار وت یک منزنیں اڑے ـ باز رُکاوٹ ودی کنت لبزانک ءِ تھا ـ دگہ مُلکانی لبزانکار کہ ما ونتگ اَنت آیانی سرکار ءَ وتی وتی نبشتہ کار ءِ زند ءِ دُرائیں سہولت دیگ بوتگ اَنت ـ معاشی مسلہ ءَ ھَلّ ئـےِ کُتگ اَنت ـ گڑا نبشتہ کار ءِ تھنائیں دلگوش گوں لبزانک ءَ بوتگ ـ بلے مئے بلوچ نبشتہ کار چو نہ اَنت ـ مارا ھچ دابیں support ءُ سہولت نیست ـ ما کار وت بکن ئیں ـ وت نبشتہ بکن ئیں ـ پدا وتے چاپ بکن ئیں ـ اِنچو مُشکلات آنی دیمپان بوھگ ءَ پد اوں ما وتی نُگرھیں نَد دَور نداتگ ءُ سیاھی ھُشک نہ کُتگ اَنت ــ اے منظور بسمل ءِ گوں بلوچی زبان ءَ مھر ءِ آخری درجہ ءَ بارت ءُ سر کنت کہ اِنچو اڑ ءُ مشکلات ءِ باوجود اوں گوں لبزانک ءَ یک ڈول ءَ ھمگرنچ اِنت ـ اگاں مئے پگر ءِ نگاہ مسبت ءُ positive بہ بنت ـ

ساھار ءِ پچ کنگ ءَ گوں مارا اول سرا نظم گِندگ ءَ کا اَنت ـ دُراہ 20 نظم اَنت ـ ایشانی تھا مارا گوں وتی اھد ءِ ساپیں آدینک گِندگ ءَ کا انت کہ اے شاعر ءِ بُنیادی لوٹ بیت ـ نظمانی تہءَ ھمک یک نظمے چاگرد ءِ زندگیں کردار اَنت ـ مئے بلوچی شخصیت آنی رُژنائیں کردار اَنت انچو کہ " بابا قاضی "، تو است باتے دائما " بانک عندلیب ءِ نام ءَ اِنت، علیم دشتی ءِ نام ءَ، کمبر قاضی ءِ نام ءَ، لطیف جوھر ءِ نام ءَ ءُ ھمے پئیم آ دگہ نظم اوں چاگرد ءِ گُمنام ایں بلوچانی زگریں اکّاسی ءَ کن اَنت ـ

بُرز ءَ انچو کہ جاگہ ے ما گْوشتگ اَت کہ بسمل ءِ زند گوں وتی کاراں انچو ناگیگ کُتگ کہ وت یک نظمے ءِ دروشم ءَ وتی کسّہ ءَ چُش گوشیت ـ نظم ءِ عنوان " کار جاہ " اِنت ـ

" وانگ، مُلور ءُ مامانگ

من چی بکناں؟  "

کار جاہ ءِ ماھول ءُ چاگرد ءُ فکٹری ءِ تہءِ مردمانی کردار اوں منظور ءَ پہ اِشارتّـی بیان کتگ اَنت ـ منگڑ، مار ءُ زُوم، گُراگ ءُ گُراز ــ اے لیلُک اَنت ءُ زانگ بیت کہ اے لیلُک پہ بنیادم ءَ سک تاوان دِہ اَنت ـ اِد ءَ بسمل ءَ ھمے علامت پہ ھما مردماں کارمرز کُتگ اَنت کہ مدامی گوں آئی ءَ ماں کارگس ءَ ھمراہ اَنت ـ آیانی برخُرد، گوں منظور ءَ پِیش آھگ چتور اِنت ـ وت بسمل ءِ زبان ءَ بیا گوشدار ئیں ـ

" مار ءُ زُوم

گیگ ءَ وش کن اَنت ءُ ڈَنگ جَن اَنت

یکے اِنگو کشیت کہ بیا

یکے دنت تیلانک برو

کشّ ءُ ڈلانی چاگرد ءَ سر کپت منی

ھچ گیگ نہ گِنداں بے واراں "

ھمے ٹکّر ءِ تہءَ مردم اے اندازہ ءَ سرجم ءَ جَت کنت کہ منظور بسمل ماں دراں ڈیھ ءَ گوں وتی کار ءُ روزگار ءَ چنچو بے وار اِنت ـ ءُ انگت مھلوک منظور بسمل ءِ سرا بُھتام بند اَنت کہ درمُلکاں نشتگ ءُ عئیش کنگ ءَ اِنت ـ عئیش کنوک مارشـتاں گوں لئیب نہ کن اَنت ـ زند ءَ وتی گِھتر کن اَنت ـ وتارا آسودگ کن اَنت ـ نئیکہ چو بسمل ءَ ازاب بنت ـ گوں درداں ھمتران بنت، گوں زھیراں آس ءِ سوداگری ءَ کن اَنت ـ

اے کسانُکیں نظم ءِ تہءَ بسمل ءَ سرجم ءَ وتی کار ءُ روزگار ءِ ھالات بیان کت اَنت دانکہ مردم سرپد بہ بنت کہ بسمل چنچو گوں وتی ھمراھاں ناگیگ اِنت ـ

" گَرّی کُڑیل اَنت ھمراہ ءُ ھمکار منی "

چوناھا یک ساچشت کارے اے الّم ءَ لوٹ اِیت کہ منی ماھول ءَ انچیں وانندہ اِیں مردم بہ بنت ءُ بہ نِند اَنت کہ مدامی علمی باوست بہ بیت، مدام شعری ماھولے بہ بیت ـ یک دومی ءَ گوں بحث ءُ باوست کنگ بہ بیت کہ چَہ ایشی ءَ شاعر ءِ علم ءِ شَـھَارگ گیش بیت ءُ شرتریں ساچشت درشان بکنت ـ پمشکہ بسمل اے چاگرد ءَ ایر جَنت کہ آئی ءِ ھرّوچی ایں ھمراہ علامتی دروشم ءَ بیان کتگ اَنت ئِے ـ

منظور بسمل ءِ گورا نظم ءِ انگت بھتریں نمونگ اوں گِندگ بیت ـ ما پمشکہ نظم " کار جاہ " دیم ءَ آورت دانکہ مردم چہ بسمل ءِ جاوراں آشناہ بہ بنت ـ

اے نظم ءِ تہءَ علامت ءِ پیشدارگ وت یک منّ اِتگیں ازمی فَنّ یے ـ

ما مدام دیستگ کہ بازیں مردمے کہ دراں ڈیھ ءَ روت وتی وطن ءَ بیھال کنت ـ ءُ ھما ماھول ءَ کہ گِند اِیت ءُ نِند اِیت،  ھما وڑ وتارا کنت ـ بلے یک احساس مندیں مردمے ھچبر چوش نکنت ـ ما گوشت کنیں کہ منظور بسمل درمُلک ءِ روگ ءَ گوں وتی وطنے بیھال کتگ؟ گڑا اے ھبر پھک رَد اِنت ـ نظم " آس " ءِ اول سراں دلگوش بکن اِت ـ

" اے آس داں کدیگ ءَ روک بیت

اے آس داں کدیگ گنوک بیت

اے آس داں کدیگ ءَ کُلّ ءُ کاپراں بَلُوک بیت  ـ "

اے تھل ءُ راستیں جاور اَنت کہ بسمل ءَ بیان کتگ اَنت ءُ منّارینتگ کہ ھچبر بسمل چَہ وتی وطن ءَ سِدُوک نہ اِنت ـ

منظور بسمل ءَ نظم ءِ ھواری ءَ دستونک اوں پربستگ ـ ءُ اے ھبر اوں گوشگ بیت کہ منظور دستونک ءِ منّ اِتگیں شاعرے ـ نظم وتی جاہ ءَ شھکار اَنت بلے دستونکانی تہءَ وتی یک گیشّ اِتگیں درشانے دیم ءَ آورتگ ءُ کامیاب اِنت ـ چیزے بند دلگوش کنیں ـ

" دیدگانی لتارگ ءَ چی بیت

ھچ گِندگ نہ نیت گُبار ءِ تھا "

گُبار، سیاھی ءِ علامت اِنت ـ مردم سرپد اَنت ک سیاھی چی چی ءِ علائم ءَ پیشدار اِیت ـ زلم، کُوری، بے زانگی، ءُ ھمے دابیں وئیلانی بزانت ءَ دَنت ـ مردم ستر وتی چمّاں ساپ بکنت ءُ بچار اِیت ـ دیم ءَ تھارونکی اِنت ـ چمّ شَر اَنت ـ گِند اَنت بلے تھاری ءَ ھچ دیست نکن اَنت ـ اے بند ءِ تہءَ یک physicaly لیکہ ءِ نیمگ ءَ اوں اشارگ ءَ کنت ـ دنز ءُ گُبار ءِ تھا چمانی تہءَ ھاک ءُ بوچّ رَوت ـ گڑ عموماً مردم وتی چمّاں لتار اَنت ءُ ساپ کن اَنت ـ اے شعر ءِ چاگرد ءِ نطقہ ءُ نظریہ " گُبار " اِنت ـ ساچشت کار ءَ گوشتگ کہ چم لتارگی نہ اَنت ـ گُبار ھلاس کنگی اِنت ـ چمّانی ستر لتار دانکہ گُبار اَست ءُ برجاہ اِنت، ھچ نہ بیت ـ مردم بائد اِنت جُھد بکنت ءُ زُلم ءُ کوراسی ءُ بے علمی ءَ گار بکنت ـ مھنت بکنت  ـ بلے بسمل وتی راج ءِ نفسیات ءَ شر سرپد اِنت کہ گوشیت تو چمّاں مہ لتار، گُبار ءَ ھلاس بکن ـ یکّیں بند ءِ تہءَ سرھال ءِ سرجم کنگ، اشارہ کنگ، ءُ سکین دَیگ ـ انچیں پُھتہ ایں پگر ءُ لیکہ بیان کَنگ بوتگ اَنت ـ

اِد بچار ـ

بسمل ءِ مھر ءِ ھم سَبکّے بات ـ

دُراھیں دنیا ءِ درد یکّے بات ـ

مرچگیں نوکیں زمانگ ءِ تہءَ دنیا ءِ زانندگیں بنیادم ءَ اے پگر منّ اِتگ کہ انسان گوں دومی انسان ءَ یک بہ بیت ـ بزاں انسان ءِ درد ءُ گم، سکّی ءُ سُوری، یک بہ بنت ـ یا ما اے بہ گْوش ئیں کہ انسانیت ءِ سبکّ ءَ بہ دنت ـ گڑا کجام سبک انسانیت ءِ لوٹ ءَ سرجم کنت ـ جی ھَو ـ تھنا " مھر " اِنت ـ مھر ءِ ھم سبکّ نیست کہ دنیا ءِ درد یک نہ اَنت ءُ نہ بَنت ـ یک بوتین اَنت، مھر ءِ ھم سبک بوتین اَنت گڑا انسانانی درمیان ءَ باز بھتری اَتکگ اَت ـ انسان ءَ یک دومی ءِ ھمکوپگ بوتگ اَنت ـ اِد ءَ اوں منظور بسمل زمانگ ءِ دل کُھت ایں رویـّہ ءَ را رَد کنت ـ ھرکس وتی وڑا انت ـ انسان چہ دومی انسان ءَ دُور تچ اِیت ـ یکے وتارا مستر کنت ـ دومی وتارا زانتکارتر کنت ـ مساوات نیست ـ برابری نیست ـ اے لیکہ اگاں انسان ءِ تہءَ بئیت کہ ما یکّ ئیں گڑا انسان یک زندگ ءُ مِھرآوریں چاگرد ءَ پہ سکون زند ءَ تیلانک دات کنت ـ بلے چوش نہ اِنت ـ بسمل انچیں زندگیں چاگردے ءِ واھگدار اِنت ـ ءُ رَدیں عملاں ایر جَنت ـ زانگ بیت کہ اے شعر چاگردی نقدے ـ شیخ سعدی ءَ انچیں ھبرے کُتگ اَت ـ

بنیادم اعضائ یک دیگرند ـ

کہ در آفرین اِش زی یک گوھرند ـ

منظور بسمل ءَ یکیں بند ءِ تہءَ سرجمیں انسانیت ءِ پیگام ءَ دنت ءُ مھر کنگ ءِ سکین ءَ دَنت ـ اے ھم شعر ءِ مستریں جوانیاں چہ یکّے کہ راست پدّرا بہ بیت ـ شعر ءِ تاسیر چہ چاگرد ءَ چِست بیت یا اثر زور اِیت ـ چاگرد ھما وڑ اِنت ـ ھما وڑ شاعر ءَ بیان کنگی اِنت کہ اے کار منظور بسمل ءَ پہ دانائی کُتگ ـ

یک زندگیں شاعرے ءِ راستیں پجّارے ایش ھم بیت کہ دنیا ءَ بُوان اِیت ءُ سرپد اوں بہ بیت ـ ھاس گوستانک بزاں تاریخ ءِ وانگ اوں سک ھژدری اِنت دانکہ بزانت گوستگیں زمانگ ءَ چی بوتگ ءُ انو چی بوھگ ءَ اِنت ـ زانگ بیت کہ منظور بسمل یک سرپد ءُ وانندہ ءُ دانہ ایں شاعرے ءُ گوستانک زانتے ـ اے بند ءَ دلگوش کن ـ

" نیست داں ابد منتگ ـ

است گار ءُ بیگواہ اِنت ـ "

چیزے کہ زاھر نہ اِنت ـ نیست اِنت ـ منتگ ءُ پشت کپتگ ـ ءُ اسل چیز کہ زاھر کنگی اِنت ـ گار اِنت ـ

انسان پگر نکنت ـ ما سرجمیں گوستانک ءَ بچار ئیں داں ھمے آسرال ءَ سر بئیں کہ زلم ءُ تاریکی گیشتر منتگ ـ فیض احمد ءَ انچیں چیزے گوشتگ اَت ـ

" ان گِنت صدیوں کی تاریک بہیمانہ طلسم ـ "

بے حسابیں زلم ءُ تھاری ماں تاریخ ءَ گوستگ ـ چیزے کہ اَست کنگ بہ بیت،  نیست اِنت  ـ ءُ چیزے کہ نیست کنگ بہ بیت، اَست اِنت ـ برعکس اِنت ـ ما رُژن ءِ لوٹوک ئیں بلے تھاری ءَ دوست دار ئیں ـ ما مھر ءِ لوٹوک ئیں بلے کینگ ءَ ساڑائیں ـ برعکس اِنت ـ

انسان چوناھا بائد اِنت کہ راست بہ بیت ـ ءُ شاعر گَنتر راست بہ بنت ـ راستی ھمیش اَت کہ منظور بسمل ءَ گوں یک تھرے " سُھلِ مُمتنع " ءِ رِد ءَ پہ انچو جُوانی ءَ بیان کتگ کہ ھمک کس اے بند ءَ پھم اِت کنت ـ

شاعر ءِ زبان ءَ چہ اے ھم بائد اِنت کہ سُبکّ ءُ پُوچکیں ھبر در مئیت ـ سنگین ءُ گران بہ بنت ـ چوناھا عام مردم انچو بہ بیت بلے شاعر دو ھمنچو ـ وت بسمل گوش اِیت ـ

چہ دپ ءَ دربئیت سنگین ایں ھبر ـ

کپتگیں تُکّ ءَ پدا کس چِت نکنت ـ "

ھبر چہ دپ ءَ درکئیت تہ مردمے note کن اَنت ـ شاعر ئیگ ءَ وَ گنتر note کن اَنت ـ

مارا اے دابیں بازیں شعرانی تہءَ انسانیت ءِ ھمک تَک ءُ پِھلو ءَ سبک ءُ سکین دست کپ اِیت ـ زانگ بیت کک بسمل راستی ءُ انسان دوستی ءِ چنچو واھگ دار اِنت ـــــــ

منظور بسمل ءِ گورا مارا سرھال ءُ ھمک گونگیں زند ءِ مضمون دست کپ اَنت ـ چوناھا اے ھم یک منّ اِتگیں ھبرے کہ زانت کاریں شاعر، نوک نوکیں سرھال بوج اِیت ءُ بیان کنت ـ سرھالے ءِ بُنگیج کنگ وت یک مزنیں دانائی یـے لوٹ اِیت ءُ تھنا مزنیں شاعر اے کار ءَ کُت کنت ـ اگاں نا ـ ما کُلّ یـے بچار ئیں پہ مئے گورا تھنا دو سرھال ءُ بُنگپ ءَ ابئید دگہ ھچ نیست ـ عشقیہ شاعری ءُ رزمیہ شاعری ـــ یا ما شعرانی تہءَ عاشقی کنیں یا جَنگ ـــ زند تھنا اے دوئیں چیزانی نام نہ اِنت ـ مرچگیں بنیادم ءَ بازیں آساھش درگیتکگ ـ بازیں راہ ءُ در، بازیں لیکہ ءُ نظریہ درگیتکگ اَنت ـ سائنس ءَ باز دیمروئی کتگ ءُ کنان اِنت ـ زندگی ءِ ھمک تَک ءُ پِھلو ءَ تھنا یک سرپدیں شاعرے بیان کُت کنت ـ انچو کہ مئے گورا منظور بسمل اِنت ـ

ما مُردنی ایں ناز کناں کہ مارا منظور بسمل ے اَست ءُ مئے اھد ءَ زندگ اِنت ـ

گُڈّی ھبر ءِ نیمگ ءَ کایاں ـ بُرزا ھرچی کہ ما گوشت ـ شعرانی کسانُکیں ریسے اَت ـ منظور بسمل ءِ شخصیت ءُ ازمی بالاد چنچو مزن اِنت ـ اے چیز ءَ من گیشّینت نکناں ـ ءُ نا کہ مارا منظور بسمل ساڑاھگی اِنت ءُ بُرز برگی اِنت ـ وت منظور گوش اِیت ـ

" کسّی توسیپ کسّ ءَ بُرز نکنت ـ

جُوان ھما اِنت کہ ایرجَنت مارا ــ "

یکبرے ما بیائیں منظور بسمل ءِ ازم ءَ سرجم ءَ بہ پرّیس ئیں ءُ اے کاراں بائد اِنت کہ گَلّ ءُ اِدارہ ءَ اکیڈمی بہ کن اَنت ـ ھاس بلوچستان اکیڈمی ءُ بلوچی اکیڈمی بکن اَنت ـ اے یک فردے ءِ کار نہ اِنت ـ اجتماعی کارے ـ اکیڈمک صورت ءَ اے کار بنت ـ ما بلوچ کہ مروچاں سوشل میڑیا ءَ گوں وابستگی دار ئیں، چَہ ھرّوچی ایں بے سریں ھبراں لَک گِھتر اِنت کہ ما بیا ئیں ءُ وتی مستر ءُ سینئیر ایں لبزانت آنی ازمی بالاداں ریس ءُ پرّیس بکن ئیں ـ باوست مدام بکن ئیں ـ کہ نپ دَے اَنت ـ

پدا گُڈسرا من ءَ منظور بسمل ءِ جِند سک پھل بکنت کہ ما آئی ءِ ازمی بالاد ءِ آ مُکام ءَ سر نہ بوتگان ءُ شَرّیں دابے ءَ ریس ءُ پرّیس کُت نکت ـ

بلوچی زبان ءِ بادشاھیں بسمل گوں بلوچی زبان ءَ گُل ءُ میتاپ بات ــ